Autore: Alessandro Manfridi

Ai confini dell’Europa

Ở Vùng Biên Giới Châu Âu VIETNAMITA TIẾNG VIỆT NAM

Bởi Alessandro Manfridi

Khi “vùng biên giới” hiện ra như một ranh giới và sự đối đầu ảnh hưởng tiêu cực và bất công đến việc đi lại dựa trên tinh thần đoàn kết của người dân thường…

Ngày 11 tháng 9 năm 2026

“Dậy đi, chúng ta ở đây một mình rồi!” vợ tôi nói, đánh thức tôi khỏi giấc ngủ sâu, trên chiếc xe buýt chật chội đến nỗi chúng tôi cảm thấy như cá mòi trong hộp. Tôi nhìn xung quanh. Tối đen như mực. Một bầu không khí gần như siêu thực. Xe buýt của chúng tôi đã trống rỗng, hành khách đã biến mất, biến mất, chỉ còn lại hai chúng tôi, cậu bé đi cùng và một người lớn khác không hề hay biết. Tài xế cũng đã biến mất, để cửa mở cho bất cứ ai muốn cũng có thể xuống. Tôi nói với vợ: “Chúng ta cũng phải xuống xe! Nhanh lên!”

Biên giới hải quan Belarus-Ba Lan, Brest-Terespol, ngày 16 tháng 8 năm 2026. Lúc 5:00 sáng, giờ Belarus.

“Lấy hành lý của chúng ta nào! Mau lên, chúng ta phải xuống xe!” Với tâm trạng lo lắng nhưng cũng đầy quyết tâm, chúng tôi vội vã lấy ba lô ra khỏi xe buýt và lấy vali từ cốp xe. Sau đó, chúng tôi bắt đầu đi bộ không chút do dự dọc theo con đường, vượt qua hàng loạt xe buýt đang đậu im lìm, tắt máy, như thể trong một nghĩa trang, từng chiếc một, cho đến khi đến được trạm kiểm soát hải quan. Lúc đầu, xung quanh chẳng có một bóng người; những chiếc xe, giống như xe của chúng tôi, đều bị hành khách bỏ lại; bầu không khí thật kỳ lạ. Tôi đếm được 53 chiếc xe từ xe của chúng tôi đến đầu hàng; khi chúng tôi rời đi, có thêm ba chiếc nữa phía sau. Khi đến chiếc xe buýt đầu tiên, tôi hỏi: “Các anh đi Warsaw à? Có chỗ cho ba người không?” “Tất nhiên! Giấy tờ!” Và tiền mặt, tất nhiên rồi, mỗi người rất nhiều euro. Chi phí đi xe còn cao hơn cả tiền vé.

Lúc đó là 6 giờ sáng. Lại thêm một tiếng chờ đợi ở trạm kiểm soát. Sau đó, chúng tôi đi qua, đỗ xe, dừng lại đi vệ sinh, và chờ kiểm tra hải quan lần đầu. Lúc 10 giờ 30 sáng, chúng tôi đi qua trạm kiểm soát biên giới Belarus. Một lần nữa, chúng tôi lại đi xe buýt và chờ làm thủ tục hải quan Ba ​​Lan (“châu Âu”). Lúc 4:21 chiều, chúng tôi đã qua kiểm soát hộ chiếu và hành lý tại trạm kiểm soát của Ba Lan. Lúc 5:47 chiều, cuối cùng chúng tôi lại tiếp tục hành trình. Cuối cùng, cuối cùng, chúng tôi đã đến bến xe buýt Warsaw Zachodnia lúc 8:30 tối.

Chuyến đi lần này của chúng tôi kéo dài tổng cộng 23 giờ.

Quãng đường từ Minsk đến Warsaw mất khoảng sáu tiếng: ba tiếng để đến biên giới ở Brest, ba tiếng từ biên giới đến thủ đô Ba Lan. Chúng tôi khởi hành lúc 9:30 tối và dự kiến ​​đến biên giới lúc 1:00 sáng và đến Warsaw lúc 8:00 sáng. Thay vào đó, tài xế đã dừng lại hai lần, viện lý do cần đi vệ sinh. Anh ta đến lúc 3:00 sáng và dừng lại trong bóng tối của đêm. Chúng tôi quá buồn ngủ, đến nỗi bỏ lỡ cả việc những hành khách khác rời đi. Vì vậy, lúc 5:00 sáng, không chút do dự, chúng tôi vội vã thu dọn đồ đạc và đi đến hải quan.

Lần này, chúng tôi không bị bất ngờ. Lần đầu tiên chúng tôi trải nghiệm “trò đùa” này, hai mùa đông trước, nó rất khó chịu. Chúng tôi không biết phải làm gì, và tất cả chúng tôi phải đi vào rừng, giữa những tán cây, vì không có nhà vệ sinh nào gần đó. Sau đó, chúng tôi hiểu ra và lên đường, với vali và hành lý, xuyên qua tuyết. Kể từ đó, để vào hoặc ra khỏi Belarus, chúng tôi cố gắng vượt biên qua Lithuania, quốc gia nằm xa hơn về phía bắc, nhưng ngay cả ở đây, mọi thứ cũng đầy rủi ro.

Có lần, ở Vilnius, chuyến xe buýt chúng tôi đặt bị hoãn 24 tiếng vì kẹt ở biên giới, và chúng tôi phải mua thêm vé để quay lại và đi qua Warsaw-Terespol. Lần khác, hệ thống máy tính của Lithuania bị lỗi và không có thông tin gì, chỉ thông báo hủy chuyến đi và bảo chúng tôi rằng chuyến xe buýt tiếp theo sẽ đến sau hai ngày, buộc chúng tôi phải quay lại và lại chọn Warsaw. Một lần khác nữa, chúng tôi đến Vilnius từ Minsk lúc 3 giờ sáng và đi bộ đến khách sạn, để không phải ngủ đêm trên ghế đá, xuyên qua một khu rừng tối đen như mực và không hề an tâm. Khi thấy một chiếc taxi đậu, chúng tôi muốn bắt, nhưng nhận ra tài xế hoàn toàn say xỉn và đang đi ngược hướng với khách sạn! Tôi vẫn nhớ tiếng hét lớn của vợ tôi, đã đánh thức anh ta khỏi trạng thái mê muội và giúp anh ta lái xe đúng hướng.

Một điều nữa chúng tôi đã học được một cách khó khăn: đừng bao giờ mua vé khứ hồi từ Warsaw hoặc Vilnius đến Ý trước, vì với sự chậm trễ ở hải quan, vé sẽ bị thất lạc. Tốt nhất là chỉ nên mua vé ngay sau khi kiểm tra cuối cùng và qua biên giới. Hiện tại, tính đến tháng 8 năm 2026, có tổng cộng năm cửa khẩu biên giới đường bộ đang hoạt động để vào Belarus từ Ba Lan và Litva (ba cửa khẩu ở biên giới Ba Lan và hai cửa khẩu ở biên giới Litva). Sáu năm trước (năm 2020), có khoảng 14 cửa khẩu chính thức đang hoạt động (sáu cửa khẩu với Ba Lan và tám cửa khẩu với Litva).

Để nhập cảnh vào Belarus ngày nay, vì lệnh trừng phạt của EU không còn cho phép đi đường hàng không, nếu bạn muốn tránh việc phải đi xe buýt đường bộ bắt buộc, bạn phải mua vé máy bay đến sân bay Minsk, bay từ Ý đến Istanbul hoặc một trong các nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa thuộc Liên Xô cũ (tất nhiên không phải từ Liên bang Nga, vì như chúng ta đã biết, lệnh trừng phạt của EU cũng ảnh hưởng đến Moscow) — Ý/Yerevan (Armenia), Tbilisi (Georgia), hoặc Baku (Azerbaijan) — và sau đó tiếp tục bằng chuyến bay thứ hai đến Minsk.

Vấn đề biên giới đường bộ được giải quyết như vậy, nhưng giá vé máy bay không phải ai cũng có khả năng chi trả. Ngược lại, những người muốn nhập cảnh vào Belarus không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải đi xe buýt đường bộ. Nếu mọi việc suôn sẻ, quá trình quá cảnh có thể hoàn tất trong vòng 10 giờ; Tệ nhất là, một số người thậm chí đã phải chờ đến 48 tiếng. Tình huống hỗn loạn này—lần đầu tiên khiến chúng tôi hoàn toàn không chuẩn bị, lần này thì bực bội và cam chịu—đã bị gián đoạn bởi một suy nghĩ thoáng qua trong đầu tôi: “Nhưng chẳng phải, khi đối mặt với tình huống khó khăn này, phải trả gấp đôi giá vé, cuối cùng chúng ta không nên biết ơn hệ thống này sao?” Bởi vì, nếu chúng tôi không làm như vậy, với 53 xe buýt xếp hàng, có lẽ chúng tôi đã phải trải qua hơn 48 tiếng trong tình trạng đáng thương này.

Các tài xế kiếm được tiền, nhưng đây là một hệ thống đã được thử nghiệm và chứng minh hiệu quả. Chiếc xe buýt thứ hai trống không khi chúng tôi đến và dần dần đầy khách từ các xe buýt đến sau. Vì vậy, mọi người đều vui vẻ: hành khách—vì không phải dành 48 tiếng trên xe buýt ban đầu—và các tài xế—những người lấp đầy xe của họ ngay khi đến đầu hàng. Do đó, hệ thống này dường như hoàn hảo và xứng đáng với một tình huống dường như đang trượt dốc và mất đi sự tỉnh táo.

Ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, những “bất tiện” này là quy luật chứ không phải ngoại lệ. Ví dụ, khi nói đến giao thông vận tải, người ta thường nói rằng ở châu Phi, hành khách chờ đợi mòn mỏi ở các bến xe buýt và nói: “Không ai biết khi nào xe buýt sẽ đến; chúng ta chỉ biết rằng nó sẽ đến rồi lại đi.” Tuy nhiên, đối với chúng ta, những người châu Âu “văn minh”, những người tin rằng xã hội của chúng ta là cái nôi của dân chủ, nhân quyền và tiến bộ, thì việc gọi trải nghiệm này bằng đúng tên của nó mới là điều đúng đắn. “Ở biên giới châu Âu,” công dân Belarus (và cả chúng ta) là nạn nhân của khó khăn, buôn bán bất động sản, lệnh trừng phạt, và thậm chí cả những hành trình gian khổ dành riêng cho họ vượt qua biên giới được tạo ra bởi logic của vũ khí và biên giới chia cắt. Chúng tôi đã viết về điều này ở đây¹, nhưng chúng tôi muốn nhấn mạnh một lần nữa rằng những bất tiện này và những bất tiện khác chỉ là hệ quả của tình trạng mà người dân đang phải gánh chịu do cuộc xung đột và các lệnh trừng phạt này gây ra.

¹

Những hồi ức từ Minsk

Ai confini dell’Europa

یورپ کے کنارے پر اردو URDU

الیسنڈرو منفریدی کے ذریعہ

جب “چونا” خود کو ایک سرحدی محاذ کے طور پر ظاہر کرتا ہے اور تصادم شہریوں کے یکجہتی پر مبنی سفر پر منفی اور غیر منصفانہ طور پر اثر انداز ہوتا ہے…

11 ستمبر 2026

“اٹھو، ہم یہاں اکیلے ہیں!” میری بیوی کہتی ہے، مجھے گہری نیند سے جگاتے ہوئے، اس بس میں جہاں سیٹیں اتنی تنگ ہیں وہ ہمیں سارڈینز کی طرح محسوس کرتی ہیں۔ میں چاروں طرف دیکھتا ہوں۔ پچ سیاہ. تقریباً غیر حقیقی ماحول۔ ہماری بس خالی ہو گئی، مسافر غائب ہو گئے، غائب ہو گئے، صرف ہم دونوں رہ گئے، ہمارے ساتھ سفر کرنے والا لڑکا، اور ایک اور لاعلم بالغ۔ ڈرائیور بھی غائب ہو گیا ہے، دروازے کھلے چھوڑ کر جو چاہے جا سکتا ہے۔ میں اپنی بیوی سے کہتا ہوں: “ہمیں بھی اترنا ہے! اور جلدی!”

بیلاروسی-پولش کسٹم بارڈر، بریسٹ-ٹیرسپول، 16 اگست 2026۔ یہ صبح 5:00 بجے ہے، بیلاروسی وقت۔

“چلو اپنا بیگ لے آؤ! چلو، ہمیں اترنا ہے!” گھبراہٹ اور عزم کے ساتھ، ہم بس سے اپنے بیگ ہٹانے اور ٹرنک سے اپنے سوٹ کیس نکالنے کے لیے جلدی کرتے ہیں۔ پھر، ہم بغیر کسی ہچکچاہٹ کے سڑک پر چلنا شروع کر دیتے ہیں، بسوں کی قطار پر چڑھتے ہیں جو بے کار بیٹھی ہوتی ہیں، بند ہوتی ہیں، جیسے کسی قبرستان میں، ایک ایک کر کے، یہاں تک کہ ہم کسٹم کی رکاوٹوں تک پہنچ جائیں۔ سب سے پہلے، ارد گرد کوئی روح نہیں ہے؛ گاڑیاں، ہماری طرح، ان کے مسافروں نے چھوڑ دی ہیں۔ ماحول غیر حقیقی ہے. میں نے اپنی گاڑی سے لے کر سر تک 53 گاڑیاں گنیں۔ جب ہم روانہ ہوئے تو ہمارے پیچھے تین اور تھے۔ جب ہم پہلی بس پر پہنچے تو میں نے پوچھا: “کیا آپ وارسا جا رہے ہیں؟ کیا آپ کے پاس تین لوگوں کے لیے جگہ ہے؟” “یقینا! دستاویزات!” اور نقد، یقیناً، ہر ایک میں بہت سارے یورو۔ سواری کی قیمت ٹکٹ سے زیادہ ہے۔

صبح کے 6 بجے ہیں۔ رکاوٹوں پر انتظار کا ایک اور گھنٹہ۔ پھر ہم وہاں سے گزرتے ہیں، پارک کرتے ہیں، بیت الخلاء کے لیے رکتے ہیں، اور پہلے کسٹم چیک کا انتظار کرتے ہیں۔ صبح 10:30 بجے، ہم بیلاروسی سرحدی چوکی سے گزرتے ہیں۔ ایک بار پھر، بس کے ذریعے، ہم پولش (“یورپی”) رواج سے گزرنے کا انتظار کرتے ہیں۔ 4:21 PM پر، ہم پولش چیک پوائنٹ پر پاسپورٹ اور سامان کے کنٹرول سے گزرے۔ شام 5:47 پر، ہم آخر کار دوبارہ روانہ ہوئے۔ آخر کار، ہم رات 8:30 بجے وارسا زکوڈنیا بس اسٹیشن پہنچے۔

ہمارا سفر، اس بار، کل 23 گھنٹے جاری رہا۔

منسک اور وارسا کے درمیان سڑک کا فاصلہ تقریباً چھ گھنٹے لگتا ہے: تین بریسٹ میں سرحد تک پہنچنے کے لیے، تین سرحد سے پولینڈ کے دارالحکومت تک۔ ہم رات 9:30 بجے روانہ ہوئے اور صبح 1:00 بجے اور وارسا میں صبح 8:00 بجے سرحد پر پہنچنا تھا۔ اس کے بجائے، ڈرائیور نے بیت الخلاء کی ضرورت کا حوالہ دیتے ہوئے دو اسٹاپ بنائے۔ وہ صبح 3:00 بجے پہنچا اور رات کی تاریکی میں رک گیا۔ ہم پر نیند کی کیفیت طاری ہو گئی، اس قدر کہ ہم دوسرے مسافروں کے باہر نکلنے سے محروم رہے۔ چنانچہ، صبح 5:00 بجے، بغیر کسی ہچکچاہٹ کے، ہم نے سب کچھ پکڑا اور کسٹم کی طرف روانہ ہوگئے۔

اس بار، ہم حفاظت سے نہیں پکڑے گئے تھے۔ پہلی بار جب ہم نے دو سردیوں پہلے اس “مذاق” کا تجربہ کیا، یہ بہت ناگوار تھا۔ ہم نہیں جانتے تھے کہ کیا کرنا ہے، اور ہم سب کو درختوں کے درمیان جنگل میں جانا پڑا، کیونکہ آس پاس کوئی بیت الخلاء نہیں تھا۔ پھر، ہم سمجھ گئے اور سوٹ کیس اور سامان لے کر برف کے ذریعے روانہ ہوئے۔ تب سے، بیلاروس میں داخل ہونے یا باہر نکلنے کے لیے، ہم لتھوانیا کے ذریعے سرحد عبور کرنے کی کوشش کرتے ہیں، جو مزید شمال میں ہے، لیکن یہاں تک کہ یہ نامعلوم ہے۔

ایک بار، ولنیئس میں، ہم نے جس بس کو بک کیا تھا اس میں 24 گھنٹے تاخیر ہوئی کیونکہ وہ سرحد پر لائن میں پھنسی ہوئی تھی، اور ہمیں واپس جانے اور وارسا-ٹیرسپول کے راستے سفر کرنے کے لیے اضافی ٹکٹ خریدنا پڑے۔ ایک اور بار، لتھوانیا کا کمپیوٹر سسٹم ڈاﺅن تھا اور کوئی خبر نہیں تھی، صرف سفر منسوخ کرنے اور ہمیں یہ بتانے کے لیے کہ اگلی بس دو دن میں آئے گی، ہمیں مجبور کیا کہ واپس مڑیں اور ایک بار پھر وارسا کا انتخاب کریں۔ ایک اور بار، ہم منسک سے صبح 3:00 بجے ولنیئس پہنچے اور ہوٹل کی طرف چل پڑے، تاکہ رات ایک بینچ پر نہ گزاری جائے، ایک سیاہ فام جنگل سے گزرنا پڑے اور بالکل بھی اطمینان بخش جنگل نہ ہو۔ جب ہم نے ٹیکسی کھڑی دیکھی تو ہم نے اسے لے جانا چاہا، لیکن ہم نے محسوس کیا کہ ڈرائیور پوری طرح نشے میں تھا اور ہوٹل کی مخالف سمت جا رہا تھا! مجھے اب بھی اپنی بیوی کی تیز چیخیں یاد ہیں، جس نے اسے اس کی الجھن کی حالت سے جگایا اور اسے دوبارہ ٹریک پر لے آیا۔

ایک اور چیز جو ہم نے مشکل طریقے سے سیکھی ہے: کبھی بھی وارسا یا ولنیئس سے اٹلی کے لیے واپسی کے ٹکٹ پہلے سے نہ خریدیں، کیونکہ کسٹم میں تاخیر سے وہ ضائع ہو جاتے ہیں۔ حتمی جانچ پڑتال اور سرحد پار کرنے کے فوراً بعد ہی انہیں خریدنا بہتر ہے۔ فی الحال، اگست 2026 تک، پولینڈ اور لتھوانیا سے بیلاروس میں داخل ہونے کے لیے کل پانچ کھلے اور فعال زمینی سرحدی کراسنگ ہیں (تین پولش سرحد پر اور دو لتھوانیا کی سرحد پر)۔ چھ سال پہلے (2020 میں)، تقریباً 14 سرکاری اور کھلی کراسنگ تھیں (پولینڈ کے ساتھ چھ اور لتھوانیا کے ساتھ آٹھ)۔

آج بیلاروس میں داخل ہونے کے لیے، چونکہ یورپی یونین کی پابندیوں کی وجہ سے ہوائی جہاز کے ذریعے ایسا کرنا اب ممکن نہیں ہے، اگر آپ لازمی اوورلینڈ بس کراسنگ سے بچنا چاہتے ہیں، تو آپ کو اٹلی سے استنبول یا سابق سوویت سوشلسٹ جمہوریہ میں سے کسی ایک کے لیے منسک ہوائی اڈے کے لیے ہوائی جہاز کا ٹکٹ خریدنا چاہیے۔ (آرمینیا)، تبلیسی (جارجیا)، یا باکو (آذربائیجان)—اور پھر منسک کے لیے دوسری پرواز کے ساتھ جاری رکھیں۔

اس طرح زمینی سرحد کا مسئلہ حل ہو گیا ہے، لیکن ہوائی جہاز کا کرایہ ہر کسی کے لیے قابل برداشت نہیں ہے۔ اس کے برعکس، بیلاروس میں داخل ہونے کے خواہشمندوں کے پاس ان بسوں کے ساتھ اوورلینڈ کو عبور کرنے کے سوا کوئی چارہ نہیں ہے۔ اگر سب کچھ ٹھیک رہا تو، ٹرانزٹ 10 گھنٹے کے اندر مکمل ہو سکتا ہے۔ بدترین طور پر، کچھ تو 48 سے بھی گزر چکے ہیں۔ یہ عجیب و غریب صورتحال — جس نے ہمیں پہلی بار ڈرامائی طور پر بغیر تیاری کے پکڑا، ناراض ہو کر اس بار استعفیٰ دے دیا — میرے ذہن میں آنے والی ایک سوچ نے روکا: “لیکن کیا یہ سچ نہیں ہے کہ اس ڈرامائی صورتحال کا سامنا کرتے ہوئے، ٹکٹوں کے لیے دوگنا سے زیادہ ادائیگی کرتے ہوئے، ہمیں اس نظام کے لیے شکر گزار نہیں ہونا چاہیے؟” کیونکہ، اگر ہم نے ایسا نہ کیا ہوتا، 53 بسوں کے ساتھ لائن میں، تو شاید ہم اس قابل رحم حالت میں 48 گھنٹے سے زیادہ گزار چکے ہوتے۔

ڈرائیور پیسہ کماتے ہیں، لیکن یہ اب تک آزمایا ہوا نظام ہے۔ جب ہم پہنچے تو یہ دوسری بس خالی تھی اور آہستہ آہستہ ہمارے پیچھے آنے والی بسوں سے لوگوں سے بھر گئی۔ لہٰذا، سبھی خوش تھے: مسافر—اپنی اصل بسوں میں 48 گھنٹے نہ گزارنے پر—اور ڈرائیور—جو قطار کے سر پر پہنچتے ہی اپنی گاڑیوں کو ڈبل کر دیتے ہیں۔ اس لیے یہ نظام ایک ایسی صورت حال کے لیے کامل اور قابل دکھائی دیتا ہے جو بظاہر اپنی سوچ کی وضاحت کھو رہی ہے۔

دنیا کے بیشتر ممالک میں، یہ “تکلیفات” اصول ہیں، استثنا نہیں۔ جب نقل و حمل کی بات آتی ہے، تو یہ کہا جاتا ہے، مثال کے طور پر، افریقہ میں، مسافر بس اسٹیشنوں پر یہ کہتے ہوئے خاموشی سے انتظار کرتے ہیں، “کوئی نہیں جانتا کہ بس کب آئے گی؛ ہم صرف اتنا جانتے ہیں کہ وہ آئے گی اور دوبارہ روانہ ہوگی۔” ہمارے “مہذب” یورپیوں کے لیے، تاہم، جو یہ سمجھتے ہیں کہ ہمارے معاشرے جمہوریت، حقوق اور ترقی کا گہوارہ ہیں، ایسے تجربے کو اس کے مناسب نام سے پکارنا ایمانداری کی بات ہوگی۔ “یورپ کی سرحدوں پر،” بیلاروسی شہری (اور ہم ان کے ساتھ) مشکلات، تجارت، پابندیوں، اور یہاں تک کہ ان کے لیے ہتھیاروں کی منطق اور تقسیم کی سرحدوں سے پیدا ہونے والی سرحدوں کے پار ان کے لیے مخصوص کیے گئے خوفناک سفر کا شکار ہیں۔ ہم اس کے بارے میں پہلے ہی یہاں لکھ چکے ہیں، لیکن ہم ایک بار پھر اس بات پر زور دینا چاہتے ہیں کہ یہ اور دیگر تکلیفیں اس صورت حال سے منسلک ہیں جو لوگ اس تنازعہ اور ان پابندیوں کے نتیجے میں برداشت کر رہے ہیں۔

Ai confini dell’Europa

На краю Європи UCRAINO УКРАЇНСЬКА

Алессандро Манфріді

Коли «limes» проявляється як кордон, а конфронтація негативно та несправедливо впливає на солідарні пересування цивільних осіб…

11 вересня 2026 р.

«Прокинься, ми тут самі!» — каже моя дружина, будячи мене від глибокого сну, в цьому автобусі, де сидіння такі тісні, що ми почуваємося як сардини. Я озираюся навколо. Темрява як смола. Майже сюрреалістична атмосфера. Наш автобус спорожнів, пасажири зникли, зникли, залишилися лише ми двоє, хлопчик, який подорожує з нами, та ще один дорослий, який нічого не підозрює. Водій також зник, залишивши двері відчиненими, щоб кожен, хто хоче, міг вийти. Я кажу дружині: «Нам теж треба вийти! І швидко!»

Білорусько-польський митний кордон, Брест-Тересполь, 16 серпня 2026 р. 5:00 ранку за білоруським часом.

«Ходімо брати наші сумки! Ходімо, нам треба вийти!» З трепетом та рішучістю ми поспішаємо витягнути рюкзаки з автобуса та дістати валізи з багажника. Потім ми без вагань починаємо йти дорогою, піднімаючись по ряду автобусів, що стоять без діла, вимкнені, ніби на цвинтарі, один за одним, поки не досягаємо митних бар’єрів. Спочатку навколо ні душі; транспортні засоби, як і наш, покинуті пасажирами; атмосфера сюрреалістична. Я нарахував 53 транспортні засоби від нашого до початку; коли ми виїхали, позаду нас було ще три. Коли ми добираємося до першого автобуса, я питаю: «Ви їдете до Варшави? У вас є місце для трьох осіб?» «Звичайно! Документи!» І готівка, звичайно, багато євро за кожного. Поїздка коштує дорожче за квиток.

6:00 ранку. Ще година очікування біля бар’єрів. Потім ми проходимо, паркуємося, зупиняємося в туалеті та чекаємо на першу митну перевірку. О 10:30 ранку ми проходимо через білоруський прикордонний контрольно-пропускний пункт. Знову ж таки, автобусом, ми чекаємо на проходження польської («європейської») митниці. О 16:21 ми пройшли паспортний та багажний контроль на польському контрольно-пропускному пункті. О 17:47 ми нарешті знову вирушили в дорогу. Нарешті, нарешті, ми прибули на автостанцію Варшава Заходня о 20:30.

Наша поїздка, цього разу, тривала загалом 23 години.

Поїздка між Мінськом та Варшавою займає близько шести годин: три до кордону в Бресті, три від кордону до польської столиці. Ми вирушили о 21:30 і мали прибути на кордон о 1:00 ночі, а до Варшави – о 8:00. Замість цього водій зробив дві зупинки, посилаючись на необхідність скористатися туалетом. Він прибув о 3:00 ночі та зупинився в темряві ночі. Нас охопила сонливість, настільки, що ми пропустили відплив інших пасажирів. Тож о 5:00 ранку, не вагаючись, ми зібрали все необхідне та вирушили на митницю.

Цього разу нас не застали зненацька. Перший раз, коли ми зіткнулися з цією «витівкою», дві зими тому, це було дуже неприємно. Ми не знали, що робити, і всім нам довелося йти в ліс, між дерева, бо поруч не було туалетів. Потім ми зрозуміли, що відбувається, і вирушили в дорогу з валізами та багажем крізь сніг. Відтоді, щоб в’їхати до Білорусі чи виїхати з неї, ми намагаємося перетнути кордон через Литву, яка розташована північніше, але навіть тут все невідомо.

Одного разу у Вільнюсі автобус, який ми забронювали, затримався на 24 години, бо застряг у черзі на кордоні, і нам довелося купувати додаткові квитки, щоб повернутися та подорожувати через Варшаву-Тересполь. Іншого разу литовська комп’ютерна система не працювала, і новин не було, лише щоб скасувати поїздку та повідомити, що наступний автобус буде через два дні, що змусило нас повернути назад і знову обрати Варшаву. Ще одного разу ми прибули з Мінська до Вільнюса о 3:00 ранку та пішли до готелю, щоб не ночувати на лавці, через темний як смола і зовсім не заспокійливий ліс. Коли ми побачили припарковане таксі, ми хотіли взяти його, але зрозуміли, що водій був повністю п’яний і їде в протилежному напрямку від готелю! Я досі пам’ятаю гучні крики моєї дружини, які розбудили його від розгубленості та повернули на правильний шлях.

Ще одна річ, яку ми засвоїли на гіркому досвіді: ніколи не купуйте квитки туди й назад з Варшави чи Вільнюса до Італії заздалегідь, бо через затримки на митниці вони губляться. Найкраще купувати їх лише одразу після остаточної перевірки та перетину кордону. Наразі, станом на серпень 2026 року, існує загалом п’ять відкритих та діючих сухопутних прикордонних переходів для в’їзду до Білорусі з Польщі та Литви (три на польському кордоні та два на литовському кордоні). Шість років тому (у 2020 році) було приблизно 14 офіційних та відкритих переходів (шість з Польщею та вісім з Литвою).

Щоб в’їхати до Білорусі сьогодні, оскільки це більше неможливо зробити повітряним шляхом через санкції ЄС, якщо ви хочете уникнути обов’язкового перетину сухопутним автобусом, вам необхідно придбати квиток на літак до аеропорту Мінська, вилітаючи з Італії до Стамбула або однієї з колишніх Радянських Соціалістичних Республік (звичайно, не з Російської Федерації, оскільки санкції ЄС, як ми знаємо, також впливають на Москву) — Італія/Єреван (Вірменія), Тбілісі (Грузія) або Баку (Азербайджан) — а потім продовжити другим рейсом до Мінська.

Таким чином, питання сухопутного кордону вирішено, але авіаквиток не всім по кишені. І навпаки, ті, хто бажає в’їхати до Білорусі, не мають іншого вибору, окрім як перетинати кордон сухопутним шляхом на цих автобусах. Якщо все буде добре, транзит можна здійснити протягом 10 годин; У гіршому випадку, деякі навіть пережили 48. Цю пароксизмальну ситуацію, яка застала нас драматично непідготовленими першого разу, цього разу роздратувала та змирилася, перервала думка, яка спала мені на думку: «Але хіба не правда, що, зіткнувшись із цією драматичною ситуацією, сплачуючи за квитки значно більше, ніж вдвічі більше, не повинні ми зрештою бути вдячними за цю систему?» Бо якби ми не зробили те саме, маючи 53 автобуси в черзі, ми, ймовірно, провели б у цьому жалюгідному стані набагато більше, ніж 48 годин.

Водії заробляють гроші, але це вже перевірена часом система. Цей другий автобус був порожнім, коли ми приїхали, і поступово заповнювався людьми з автобусів, які приїхали після нас. Тож усі були щасливі: пасажири — за те, що не провели 48 годин у своїх початкових автобусах — і водії — які двічі заповнюють свої транспортні засоби, щойно досягають початку черги. Тому система виглядає ідеальною та гідною ситуації, яка, здається, заносить і втрачає ясність розуму.

У більшості країн світу ці «незручності» є правилом, а не винятком. Коли йдеться про транспорт, то, наприклад, кажуть, що в Африці пасажири бездіяльно чекають на автобусних станціях, кажучи: «Ніхто не знає, коли прибуде автобус; ми знаємо лише, що він приїде і знову поїде». Однак для нас, «цивілізованих» європейців, які вважають наші суспільства колискою демократії, прав і прогресу, було б чесним назвати такий досвід його власним іменем. «На кордонах Європи» громадяни Білорусі (і ми разом з ними) є жертвами труднощів, торгівлі, санкцій і навіть цих болісних подорожей, призначених для них через кордони, створені логікою зброї та розділових кордонів. Ми вже писали про це тут¹, але хочемо ще раз наголосити, що ці та інші незручності є побічними наслідками стану речей, який люди терплять в результаті цього конфлікту та цих санкцій.

¹

Хроніки з Мінська

Ai confini dell’Europa

در لبه اروپا PERSIANO فارسی

نوشته الساندرو مانفردی

وقتی “لیموها” به عنوان یک مرز و رویارویی خود را نشان می‌دهند، به طور منفی و ناعادلانه‌ای بر سفر مبتنی بر همبستگی شهروندان تأثیر می‌گذارد…

۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶

همسرم می‌گوید: “بیدار شو، ما اینجا تنهاییم!” و مرا از خواب عمیقم بیدار می‌کند، در این اتوبوس که صندلی‌هایش آنقدر تنگ است که باعث می‌شود احساس کنیم مثل ساردین هستیم. به اطراف نگاه می‌کنم. سیاهی مطلق. فضایی تقریباً سورئال. اتوبوس ما خالی شده، مسافران ناپدید شده‌اند، ناپدید شده‌اند، فقط ما دو نفر باقی مانده‌ایم، پسری که با ما سفر می‌کند و یک بزرگسال دیگر که از ماجرا بی‌خبر است. راننده نیز ناپدید شده و درها را باز گذاشته تا هر کسی که می‌خواهد بتواند برود. به همسرم می‌گویم: “ما هم باید پیاده شویم! و سریع!”

مرز گمرکی بلاروس و لهستان، برست-ترسپول، ۱۶ آگوست ۲۰۲۶. ساعت ۵ صبح به وقت بلاروس است.

«بیایید چمدان‌هایمان را برداریم! بیایید، باید پیاده شویم!» با ترس و اراده، با عجله کوله پشتی‌هایمان را از اتوبوس بیرون می‌آوریم و چمدان‌هایمان را از صندوق عقب برمی‌داریم. سپس، بدون هیچ تردیدی شروع به راه رفتن در جاده می‌کنیم و از ردیف اتوبوس‌هایی که بیکار، خاموش، انگار در یک قبرستان، یکی یکی، ایستاده‌اند، بالا می‌رویم تا به موانع گمرکی می‌رسیم. در ابتدا، هیچ روحی در اطراف نیست؛ وسایل نقلیه، مانند وسایل نقلیه ما، توسط مسافرانشان رها شده‌اند؛ فضا سورئال است. من ۵۳ وسیله نقلیه را از ماشین خودمان تا سر راه شمردم؛ وقتی راه افتادیم، سه وسیله نقلیه دیگر پشت سر ما بودند. وقتی به اولین اتوبوس رسیدیم، پرسیدم: «می‌خواهید به ورشو بروید؟ برای سه نفر جا دارید؟» «البته! مدارک!» و پول نقد، البته، هر کدام مقدار زیادی یورو. هزینه سفر بیشتر از بلیط است.

ساعت ۶ صبح است. یک ساعت دیگر منتظر موانع هستیم. سپس عبور می‌کنیم، پارک می‌کنیم، برای دستشویی توقف می‌کنیم و منتظر اولین بازرسی گمرکی می‌شویم. ساعت ۱۰:۳۰ صبح، از ایست بازرسی مرزی بلاروس عبور کردیم. بار دیگر، با اتوبوس، منتظر ماندیم تا از گمرک لهستان (“اروپایی”) عبور کنیم. ساعت ۴:۲۱ بعد از ظهر، از کنترل گذرنامه و چمدان در ایست بازرسی لهستان عبور کردیم. ساعت ۵:۴۷ بعد از ظهر، بالاخره دوباره راه افتادیم. سرانجام، ساعت ۸:۳۰ شب به ایستگاه اتوبوس ورشو زاشودنیا رسیدیم.

این بار، سفر ما در مجموع ۲۳ ساعت طول کشید.

مسافت جاده‌ای بین مینسک و ورشو حدود شش ساعت طول می‌کشد: سه ساعت تا مرز برست، سه ساعت از مرز تا پایتخت لهستان. ما ساعت ۹:۳۰ شب حرکت کردیم و قرار بود ساعت ۱ بامداد به مرز و ساعت ۸ صبح به ورشو برسیم. در عوض، راننده دو توقف داشت و دلیل آن را نیاز به سرویس بهداشتی اعلام کرد. او ساعت ۳ بامداد رسید و در تاریکی شب توقف کرد. خواب‌آلودگی بر ما غلبه کرده بود، آنقدر که از خروج مسافران دیگر جا ماندیم. بنابراین، ساعت ۵ صبح، بدون هیچ تردیدی، همه چیز را برداشتیم و به سمت گمرک حرکت کردیم.

این بار، غافلگیر نشدیم. اولین باری که این “شوخی” را تجربه کردیم، دو زمستان پیش، بسیار ناخوشایند بود. نمی‌دانستیم چه کار کنیم و همه مجبور شدیم به جنگل، در میان درختان برویم، زیرا هیچ سرویس بهداشتی در آن نزدیکی وجود نداشت. سپس، متوجه شدیم و با چمدان‌ها و چمدان‌ها، از میان برف‌ها به راه افتادیم. از آن زمان، برای ورود یا خروج از بلاروس، سعی می‌کنیم از طریق لیتوانی که در شمال است از مرز عبور کنیم، اما حتی اینجا هم نامعلوم است.

یک بار، در ویلنیوس، اتوبوسی که رزرو کرده بودیم به دلیل گیر افتادن در صف مرز، ۲۴ ساعت تأخیر داشت و ما مجبور شدیم بلیط‌های اضافی برای برگشت و سفر از طریق ورشو-ترسپول بخریم. بار دیگر، سیستم کامپیوتری لیتوانی از کار افتاد و هیچ خبری نشد، اما سفر را لغو کردند و به ما گفتند که اتوبوس بعدی دو روز دیگر خواهد بود و ما را مجبور کردند که برگردیم و دوباره ورشو را انتخاب کنیم. بار دیگر، ساعت ۳ صبح از مینسک به ویلنیوس رسیدیم و پیاده به سمت هتل رفتیم تا شب را روی نیمکت، از میان جنگلی تاریک و نه چندان دلچسب، نگذرانیم. وقتی یک تاکسی پارک شده دیدیم، خواستیم سوار شویم، اما متوجه شدیم که راننده کاملاً مست است و در جهت مخالف هتل حرکت می‌کند! هنوز جیغ‌های بلند همسرم را به یاد دارم که او را از حالت گیجی بیدار کرد و به مسیرش برگرداند.

چیز دیگری که به سختی یاد گرفتیم: هرگز بلیط‌های برگشت از ورشو یا ویلنیوس به ایتالیا را از قبل خریداری نکنید، زیرا با تاخیر در گمرک، گم می‌شوند. بهتر است آنها را فقط بلافاصله پس از بررسی نهایی و عبور از مرز خریداری کنید. در حال حاضر، از آگوست 2026، در مجموع پنج گذرگاه مرزی زمینی باز و فعال برای ورود به بلاروس از لهستان و لیتوانی وجود دارد (سه گذرگاه در مرز لهستان و دو گذرگاه در مرز لیتوانی). شش سال پیش (در سال 2020)، تقریباً 14 گذرگاه رسمی و باز وجود داشت (شش گذرگاه با لهستان و هشت گذرگاه با لیتوانی).

برای ورود به بلاروس امروز، از آنجایی که به دلیل تحریم‌های اتحادیه اروپا، دیگر امکان ورود هوایی وجود ندارد، اگر می‌خواهید از عبور اجباری اتوبوس زمینی اجتناب کنید، باید بلیط هواپیما به فرودگاه مینسک خریداری کنید و از ایتالیا به استانبول یا یکی از جمهوری‌های سوسیالیستی شوروی سابق (البته نه از فدراسیون روسیه، زیرا تحریم‌های اتحادیه اروپا، همانطور که می‌دانیم، مسکو را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد) – ایتالیا/ایروان (ارمنستان)، تفلیس (گرجستان) یا باکو (آذربایجان) – پرواز کنید و سپس با پرواز دوم به مینسک ادامه دهید.

بنابراین مشکل مرز زمینی حل شده است، اما بلیط هواپیما برای همه مقرون به صرفه نیست. برعکس، کسانی که مایل به ورود به بلاروس هستند چاره‌ای جز عبور زمینی با این اتوبوس‌ها ندارند. اگر همه چیز خوب پیش برود، ترانزیت می‌تواند ظرف 10 ساعت انجام شود. در بدترین حالت، برخی حتی از ۴۸ هم عبور کرده‌اند. این وضعیت بحرانی – که بار اول ما را به طرز چشمگیری ناآماده، این بار آزرده و تسلیم‌شده گرفتار کرد – با فکری که از ذهنم گذشت، قطع شد: “اما آیا این درست نیست که در مواجهه با این وضعیت بحرانی، با پرداخت بیش از دو برابر برای بلیط، آیا نباید در نهایت از این سیستم سپاسگزار باشیم؟” زیرا اگر ما هم همین کار را نمی‌کردیم، با ۵۳ اتوبوس در صف، احتمالاً بیش از ۴۸ ساعت را در این وضعیت رقت‌انگیز می‌گذراندیم.

رانندگان پول در می‌آورند، اما این یک سیستم امتحان شده است. وقتی رسیدیم، این اتوبوس دوم خالی بود و به تدریج با مسافران اتوبوس‌هایی که بعد از ما می‌رسند، پر شد. بنابراین، همه خوشحال بودند: مسافران – که ۴۸ ساعت را در اتوبوس‌های اصلی خود نگذرانده بودند – و رانندگان – که به محض رسیدن به ابتدای صف، وسایل نقلیه خود را دو برابر پر می‌کنند. بنابراین، این سیستم بی‌نقص و شایسته موقعیتی به نظر می‌رسد که به نظر می‌رسد در حال لغزش و از دست دادن وضوح ذهن است.

در بیشتر کشورهای جهان، این «ناراحتی‌ها» قاعده هستند، نه استثنا. مثلاً وقتی صحبت از حمل و نقل می‌شود، گفته می‌شود که در آفریقا، مسافران در ایستگاه‌های اتوبوس بی‌هدف منتظر می‌مانند و می‌گویند: «هیچ‌کس نمی‌داند اتوبوس چه زمانی می‌رسد؛ ما فقط می‌دانیم که می‌رسد و دوباره می‌رود.» با این حال، برای ما اروپایی‌های «متمدن» که معتقدیم جوامع ما مهد دموکراسی، حقوق و پیشرفت هستند، صادقانه است که چنین تجربه‌ای را با نام مناسبش بنامیم. «در مرزهای اروپا»، شهروندان بلاروس (و ما به همراه آنها) قربانی سختی‌ها، تجارت، تحریم‌ها و حتی این سفرهای طاقت‌فرسا هستند که برای آنها در آن سوی مرزهایی که توسط منطق سلاح‌ها و مرزهای تقسیم‌کننده ایجاد شده‌اند، در نظر گرفته شده است. ما قبلاً در اینجا در مورد این موضوع نوشته‌ایم، اما می‌خواهیم بار دیگر تأکید کنیم که این و سایر ناراحتی‌ها، ضمیمه‌ای از وضعیتی است که مردم در نتیجه این درگیری و این تحریم‌ها متحمل می‌شوند.¹

¹

وقایع‌نگاری از مینسک

Ai confini dell’Europa

Katika Ukingo wa Ulaya SWAHILI KISWAHILI

na Alessandro Manfridi

Wakati “limes” zinajidhihirisha kama mpaka na mapambano yanaathiri vibaya na isivyo haki safari za raia zinazotegemea mshikamano…

Septemba 11, 2026

“Amka, tuko peke yetu hapa!” mke wangu anasema, akiniamsha kutoka usingizini mwangu mzito, katika basi hili ambapo viti vimebana sana vinatufanya tujisikie kama dagaa. Ninaangalia huku na huko. Nyeusi sana. Mazingira ya ajabu. Basi letu limejaa watu, abiria wametoweka, wametoweka, sisi wawili tu tumebaki, mvulana anayesafiri nasi, na mtu mzima mwingine asiyejua. Dereva pia ametoweka, akiacha milango wazi ili yeyote anayetaka aweze kuondoka. Ninamwambia mke wangu: “Tunapaswa kushuka pia! Na haraka!”

Mpaka wa forodha wa Belarusi-Poland, Brest-Terespol, Agosti 16, 2026. Ni saa 5:00 asubuhi, saa za Belarusi.

“Twende na mizigo yetu! Haya, tunapaswa kushuka!” Kwa hofu na azimio, tunakimbilia kutoa mikoba yetu ya nyuma kutoka kwenye basi na kuchukua masanduku yetu kutoka kwenye buti. Kisha, tunaanza kutembea bila kusita barabarani, tukipanda safu ya mabasi ambayo yamekaa bila kufanya kazi, yamezimwa, kana kwamba yapo makaburini, moja baada ya jingine, hadi tunapofika kwenye vizuizi vya forodha. Mwanzoni, hakuna mtu karibu; magari, kama yetu, yameachwa na abiria wao; hali ni ya ajabu. Nilihesabu magari 53 kutoka kwetu hadi kichwani; tulipoondoka, kulikuwa na mengine matatu nyuma yetu. Tunapofika kwenye basi la kwanza, nauliza: “Unaenda Warsaw? Una nafasi ya watu watatu?” “Bila shaka! Hati!” Na pesa taslimu, bila shaka, euro nyingi kila moja. Safari inagharimu zaidi ya tikiti.

Ni saa 6:00 AM. Saa nyingine ya kusubiri kwenye vizuizi. Kisha tunapita, kuegesha gari, kusimama hadi chooni, na kusubiri ukaguzi wa kwanza wa forodha. Saa 10:30 AM, tunapita kwenye kituo cha ukaguzi cha mpaka wa Belarusi. Kwa mara nyingine tena, kwa basi, tunasubiri kupitia forodha za Kipolandi (“Ulaya”). Saa 4:21 usiku, tulipitia udhibiti wa pasipoti na mizigo katika kituo cha ukaguzi cha Kipolandi. Saa 5:47 usiku, hatimaye tuliondoka tena. Hatimaye, hatimaye, tulifika kituo cha mabasi cha Warsaw Zachodnia saa 8:30 usiku.

Safari yetu, wakati huu, ilidumu kwa jumla ya saa 23.

Umbali wa barabara kati ya Minsk na Warsaw unachukua kama saa sita: tatu kufika mpakani huko Brest, tatu kutoka mpakani hadi mji mkuu wa Poland. Tuliondoka saa 3:30 PM na tulipangwa kufika mpakani saa 1:00 AM na Warsaw saa 8:00 AM. Badala yake, dereva alisimama mara mbili, akitaja hitaji la choo. Alifika saa 3:00 AM na kusimama gizani la usiku. Tulizidiwa na usingizi, kiasi kwamba tulikosa kuondoka kwa abiria wengine. Kwa hivyo, saa 5:00 AM, bila kusita, tulichukua kila kitu na kuelekea kwenye forodha.

Wakati huu, hatukushikwa na mshangao. Mara ya kwanza tulipopata “utani” huu, majira ya baridi mbili zilizopita, ilikuwa mbaya sana. Hatukujua la kufanya, na sote tulilazimika kwenda msituni, miongoni mwa miti, kwa sababu hakukuwa na vyoo karibu. Kisha, tulielewa na kuanza safari, tukiwa na masanduku na mizigo, kupitia theluji. Tangu wakati huo, ili kuingia au kutoka Belarusi, tunajaribu kuvuka mpaka kupitia Lithuania, ambayo iko kaskazini zaidi, lakini hata hapa, haijulikani.

Wakati mmoja, huko Vilnius, basi tuliloweka nafasi lilicheleweshwa kwa saa 24 kwa sababu lilikuwa limekwama kwenye foleni mpakani, na ilibidi tununue tikiti za ziada ili kurudi na kusafiri kupitia Warsaw-Terespol. Wakati mwingine, mfumo wa kompyuta wa Lithuania ulikuwa haupo na hakukuwa na habari, lakini ilifuta safari na kutuambia basi linalofuata lingekuwa baada ya siku mbili, na kutulazimisha kurudi nyuma na kuchagua, tena, Warsaw. Wakati mwingine tena, tulifika kutoka Minsk hadi Vilnius saa 9:00 asubuhi na kutembea hadi hotelini, ili tusilale kwenye benchi, kupitia msitu mweusi na usiotutia moyo hata kidogo. Tulipoona teksi imeegeshwa, tulitaka kuichukua, lakini tuligundua kuwa dereva alikuwa amelewa kabisa na alikuwa akienda upande tofauti na hoteli! Bado nakumbuka mayowe makubwa ya mke wangu, ambayo yalimuamsha kutoka katika hali yake ya kuchanganyikiwa na kumrudisha kwenye njia.

Jambo lingine tulilojifunza kwa njia ngumu: kamwe usinunue tiketi za kurudi kutoka Warsaw au Vilnius hadi Italia mapema, kwa sababu kwa kuchelewa kwa forodha, hupotea. Ni bora kuzinunua mara tu baada ya ukaguzi wa mwisho na kuvuka mpaka. Hivi sasa, kufikia Agosti 2026, kuna jumla ya vivuko vitano vya mpaka wa ardhini vilivyo wazi na vinavyofanya kazi kwa ajili ya kuingia Belarusi kutoka Poland na Lithuania (vitatu kwenye mpaka wa Poland na viwili kwenye mpaka wa Lithuania). Miaka sita iliyopita (mwaka wa 2020), kulikuwa na takriban vivuko 14 rasmi na vilivyo wazi (sita na Poland na vinane na Lithuania).

Ili kuingia Belarusi leo, kwa kuwa haiwezekani tena kufanya hivyo kwa ndege kutokana na vikwazo vya EU, ikiwa unataka kuepuka kuvuka basi la lazima la nchi kavu, lazima ununue tiketi ya ndege hadi Uwanja wa Ndege wa Minsk, ukiruka kutoka Italia hadi Istanbul au mojawapo ya Jamhuri za Kisoshalisti za zamani za Kisovieti (sio kutoka Shirikisho la Urusi, bila shaka, kwa sababu vikwazo vya EU, kama tunavyojua, pia vinaathiri Moscow)—Italia/Yerevan (Armenia), Tbilisi (Georgia), au Baku (Azerbaijan)—na kisha uendelee na safari ya pili ya ndege hadi Minsk.

Suala la mpaka wa nchi kavu limetatuliwa, lakini nauli ya ndege si nafuu kwa kila mtu. Kinyume chake, wale wanaotaka kuingia Belarusi hawana chaguo ila kuvuka nchi kavu na mabasi haya. Ikiwa yote yataenda vizuri, usafiri unaweza kukamilika ndani ya saa 10; Katika hali mbaya zaidi, baadhi wamepitia hata 48. Hali hii ya paroxysmal—ambayo ilitupata bila kujiandaa mara ya kwanza, tukikasirika na kujiuzulu wakati huu—ilikatizwa na wazo lililonijia akilini: “Lakini si kweli kwamba, tukikabiliwa na hali hii ya kutisha, tukilipa zaidi ya mara mbili kwa tikiti, je, hatupaswi kushukuru kwa mfumo huu?” Kwa sababu, kama hatungefanya vivyo hivyo, tukiwa na mabasi 53 kwenye foleni, labda tungetumia zaidi ya saa 48 katika hali hii ya kusikitisha.

Madereva wanapata pesa, lakini ni mfumo uliojaribiwa na kuthibitishwa kufikia sasa. Basi hili la pili lilikuwa tupu tulipofika na polepole likajaa watu kutoka mabasi wakifika baada yetu. Kwa hivyo, kila mtu alifurahi: abiria—kwa kutotumia saa 48 kwenye mabasi yao ya awali—na madereva—ambao hujaza magari yao mara mbili mara tu wanapofika kwenye foleni. Kwa hivyo mfumo unaonekana kuwa mkamilifu na unastahili hali ambayo inaonekana kuteleza na kupoteza uwazi wake wa akili.

Katika nchi nyingi duniani kote, “matatizo” haya ndiyo sheria, si ubaguzi. Linapokuja suala la usafiri, inasemekana, kwa mfano, kwamba barani Afrika, abiria husubiri bila kufanya kazi kwenye vituo vya mabasi, wakisema, “Hakuna anayejua basi litafika lini; tunajua tu kwamba litafika na kuondoka tena.” Hata hivyo, kwetu sisi Wazungu “waliostaarabika”, tunaoamini jamii zetu ndio chimbuko la demokrasia, haki, na maendeleo, itakuwa kweli kuita uzoefu kama huu kwa jina lake sahihi. “Katika mipaka ya Ulaya,” raia wa Belarusi (na sisi pamoja nao) ni waathiriwa wa shida, biashara, vikwazo, na hata safari hizi kali zilizotengwa kwa ajili yao kuvuka mipaka iliyoundwa na mantiki ya silaha na kugawanya mipaka. Tayari tumeandika kuhusu hili hapa¹, lakini tunataka kusisitiza tena kwamba usumbufu huu na mwingine ni dhamana ya hali ambayo watu wanapitia kutokana na mgogoro huu na vikwazo hivi.

¹

Mambo ya Nyakati kutoka Minsk

Ai confini dell’Europa

यूरोप के किनारे पर HINDI हिंदी

एलेसेंड्रो मैनफ्रिडी द्वारा

जब “लाइम्स” एक सीमा और टकराव के रूप में सामने आता है, तो यह आम लोगों की एकजुटता वाली यात्रा पर बुरा और गलत असर डालता है…

11 सितंबर, 2026

“उठो, हम यहाँ अकेले हैं!” मेरी पत्नी कहती है, मुझे गहरी नींद से जगाते हुए, इस बस में जहाँ सीटें इतनी तंग हैं कि हमें सार्डिन जैसा महसूस होता है। मैं चारों ओर देखता हूँ। घना अंधेरा। लगभग अजीब सा माहौल। हमारी बस खाली हो गई है, यात्री गायब हो गए हैं, गायब हो गए हैं, बस हम दोनों बचे हैं, हमारे साथ यात्रा करने वाला लड़का, और एक और अनजान बड़ा। ड्राइवर भी गायब हो गया है, दरवाज़े खुले छोड़ गया है ताकि जो कोई भी जाना चाहे वह जा सके। मैं अपनी पत्नी से कहता हूँ: “हमें भी उतरना है! और जल्दी!”

बेलारूस-पोलिश कस्टम बॉर्डर, ब्रेस्ट-टेरेसपोल, 16 अगस्त, 2026। सुबह के 5:00 बजे हैं, बेलारूसी समय।

“चलो अपना बैग लेते हैं! चलो, हमें उतरना है!” घबराहट और पक्के इरादे के साथ, हम बस से अपना बैगपैक निकालने और ट्रंक से अपने सूटकेस निकालने के लिए दौड़े। फिर, हम बिना किसी हिचकिचाहट के सड़क पर चलने लगे, बसों की लाइन में चढ़ते हुए जो खाली खड़ी थीं, जैसे किसी कब्रिस्तान में हों, एक-एक करके, जब तक हम कस्टम बैरियर तक नहीं पहुँच गए। पहले तो, आस-पास कोई नहीं था; हमारी जैसी गाड़ियों को भी उनके पैसेंजर ने छोड़ दिया था; माहौल अजीब था। मैंने अपनी बस से लेकर आगे तक 53 गाड़ियाँ गिनीं; जब हम निकले, तो हमारे पीछे तीन और थीं। जब हम पहली बस तक पहुँचे, तो मैंने पूछा: “क्या आप वारसॉ जा रहे हैं? क्या आपके पास तीन लोगों के लिए जगह है?” “बिल्कुल! डॉक्यूमेंट्स!” और कैश, हाँ, हर एक के पास बहुत सारे यूरो। राइड का खर्च टिकट से ज़्यादा था।

सुबह के 6:00 बज रहे थे। बैरियर पर एक और घंटे तक इंतज़ार करना पड़ा। फिर हम वहाँ से गुज़रे, पार्क किया, रेस्ट रूम के लिए रुके, और पहले कस्टम चेक का इंतज़ार किया। सुबह 10:30 बजे, हम बेलारूसी बॉर्डर चेकपॉइंट से गुज़रे। एक बार फिर, बस से, हम पोलिश (“यूरोपियन”) कस्टम्स से गुज़रने का इंतज़ार करते हैं। शाम 4:21 बजे, हम पोलिश चेकपॉइंट पर पासपोर्ट और लगेज कंट्रोल से गुज़रे। शाम 5:47 बजे, हम आखिरकार फिर से निकल पड़े। आखिरकार, हम रात 8:30 बजे वारसॉ ज़ाचोदनिया बस स्टेशन पहुँचे।

इस बार, हमारी यात्रा कुल 23 घंटे चली।

मिन्स्क और वारसॉ के बीच सड़क से दूरी लगभग छह घंटे की है: ब्रेस्ट में बॉर्डर तक पहुँचने में तीन घंटे, बॉर्डर से पोलैंड की राजधानी तक तीन घंटे। हम रात 9:30 बजे निकले और हमें रात 1:00 बजे बॉर्डर और सुबह 8:00 बजे वारसॉ पहुँचना था। इसके बजाय, ड्राइवर ने टॉयलेट की ज़रूरत बताकर दो स्टॉप किए। वह सुबह 3:00 बजे पहुँचा और रात के अंधेरे में रुक गया। हमें नींद आ रही थी, इतनी कि हम दूसरे यात्रियों को जाते हुए नहीं देख पाए। इसलिए, सुबह 5:00 बजे, बिना किसी हिचकिचाहट के, हमने सब कुछ उठाया और कस्टम्स की ओर चल पड़े।

इस बार, हम अचानक पकड़े नहीं गए। पहली बार जब हमने दो सर्दियाँ पहले यह “मज़ाक” किया था, तो यह बहुत बुरा लगा था। हमें समझ नहीं आ रहा था कि क्या करें, और हम सभी को जंगल में, पेड़ों के बीच जाना पड़ा, क्योंकि आस-पास कोई टॉयलेट नहीं था। फिर, हम समझ गए और सूटकेस और सामान के साथ, बर्फ़ में निकल पड़े। तब से, बेलारूस में आने या जाने के लिए, हम लिथुआनिया से बॉर्डर पार करने की कोशिश करते हैं, जो और उत्तर में है, लेकिन यहाँ भी, यह पता नहीं है।

एक बार, विलनियस में, हमने जो बस बुक की थी, वह 24 घंटे लेट हो गई क्योंकि वह बॉर्डर पर लाइन में फँस गई थी, और हमें वापस जाने और वारसॉ-टेरेस्पोल के रास्ते यात्रा करने के लिए एक्स्ट्रा टिकट खरीदने पड़े। एक और बार, लिथुआनिया का कंप्यूटर सिस्टम डाउन था और कोई खबर नहीं थी, बस ट्रिप कैंसिल कर दी गई और हमें बताया गया कि अगली बस दो दिन में आएगी, जिससे हमें वापस लौटना पड़ा और एक बार फिर, वारसॉ चुनना पड़ा। एक और बार, हम सुबह 3:00 बजे मिन्स्क से विलनियस पहुँचे और होटल तक पैदल गए, ताकि रात बेंच पर न बितानी पड़े, एक घने अंधेरे और बिल्कुल भी सुकून देने वाले जंगल से होकर। जब हमने एक टैक्सी खड़ी देखी, तो हम उसे लेना चाहते थे, लेकिन हमें पता चला कि ड्राइवर पूरी तरह नशे में था और होटल की उल्टी दिशा में जा रहा था! मुझे आज भी अपनी पत्नी की ज़ोरदार चीखें याद हैं, जिससे वह कन्फ्यूज़न की हालत से जागा और वापस पटरी पर आ गया।एक और बात जो हमने मुश्किल से सीखी: वारसॉ या विलनियस से इटली के लिए कभी भी पहले से रिटर्न टिकट न खरीदें, क्योंकि कस्टम्स में देरी होने से वे खो जाते हैं। फ़ाइनल चेक और बॉर्डर पार करने के तुरंत

बाद ही उन्हें खरीदना सबसे अच्छा है। अभी, अगस्त 2026 तक, पोलैंड और लिथुआनिया से बेलारूस में एंट्री के लिए कुल पाँच ओपन और ऑपरेशनल लैंड बॉर्डर क्रॉसिंग हैं (पोलिश बॉर्डर पर तीन और लिथुआनिया बॉर्डर पर दो)। छह साल पहले (2020 में), लगभग 14 ऑफिशियल और ओपन क्रॉसिंग थीं (पोलैंड के साथ छह और लिथुआनिया के साथ आठ)।

आज बेलारूस में प्रवेश करने के लिए, चूंकि यूरोपीय संघ के प्रतिबंधों के कारण हवाई मार्ग से ऐसा करना अब संभव नहीं है, यदि आप अनिवार्य ओवरलैंड बस क्रॉसिंग से बचना चाहते हैं, तो आपको मिन्स्क हवाई अड्डे के लिए एक हवाई जहाज का टिकट खरीदना होगा, जो इटली से इस्तांबुल या पूर्व सोवियत समाजवादी गणराज्यों में से एक (रूसी संघ से नहीं, ज़ाहिर है, क्योंकि यूरोपीय संघ के प्रतिबंध, जैसा कि हम जानते हैं, मास्को को भी प्रभावित करते हैं) – इटली / येरेवन (आर्मेनिया), त्बिलिसी (जॉर्जिया), या बाकू (अज़रबैजान) – और फिर मिन्स्क के लिए दूसरी उड़ान जारी रखें।

इस प्रकार भूमि सीमा का मुद्दा हल हो गया है, लेकिन हवाई किराया हर किसी के लिए वहनीय नहीं है। इसके विपरीत, बेलारूस में प्रवेश करने के इच्छुक लोगों के पास इन बसों के साथ भूमि मार्ग से पार करने के अलावा कोई विकल्प नहीं है। बुरी हालत में, कुछ लोग तो 48 घंटे भी झेल चुके हैं। इस अजीब सी हालत में – जिसमें हम पहली बार बहुत ज़्यादा तैयार नहीं थे, इस बार हम परेशान और हार मान चुके थे – मेरे मन में एक ख्याल आया: “लेकिन क्या यह सच नहीं है कि इस अजीब हालत का सामना करते हुए, टिकट के लिए दोगुने से ज़्यादा पैसे देते हुए, क्या हमें आखिर में इस सिस्टम का शुक्रगुजार नहीं होना चाहिए?” क्योंकि, अगर हमने ऐसा नहीं किया होता, तो 53 बसें लाइन में होने पर, हम शायद इस बुरी हालत में 48 घंटे से भी ज़्यादा समय बिताते।

ड्राइवर पैसे कमाते हैं, लेकिन अब यह एक आजमाया हुआ सिस्टम है। जब हम पहुँचे तो यह दूसरी बस खाली थी और धीरे-धीरे हमारे बाद आने वाली बसों के लोगों से भर गई। तो, हर कोई खुश था: पैसेंजर – अपनी ओरिजिनल बसों में 48 घंटे नहीं बिताने के लिए – और ड्राइवर – जो लाइन में सबसे आगे पहुँचते ही अपनी गाड़ियों में डबल-भर लेते हैं। इसलिए यह सिस्टम एकदम सही लगता है और ऐसी हालत के लायक है जो फिसलती हुई और दिमाग की साफ़ समझ खोती हुई लग रही है।

दुनिया भर के ज़्यादातर देशों में, ये “असुविधाएँ” नियम हैं, अपवाद नहीं। जब ट्रांसपोर्टेशन की बात आती है, तो कहा जाता है, उदाहरण के लिए, कि अफ्रीका में, यात्री बस स्टेशनों पर बेकार इंतज़ार करते हैं, और कहते हैं, “किसी को नहीं पता कि बस कब आएगी; हम बस इतना जानते हैं कि यह आएगी और फिर चली जाएगी।” हालाँकि, हम “सभ्य” यूरोपियन लोगों के लिए, जो मानते हैं कि हमारा समाज डेमोक्रेसी, अधिकारों और तरक्की का गढ़ है, ऐसे अनुभव को उसके सही नाम से पुकारना ईमानदारी होगी। “यूरोप की सीमाओं पर,” बेलारूसी नागरिक (और हम उनके साथ) मुश्किलों, व्यापार, पाबंदियों और यहाँ तक कि हथियारों और सीमाओं को बाँटने के लॉजिक से बनी सीमाओं के पार उनके लिए रिज़र्व इन दर्दनाक यात्राओं के शिकार हैं। हम इसके बारे में यहाँ पहले ही लिख चुके हैं, लेकिन हम एक बार फिर इस बात पर ज़ोर देना चाहते हैं कि ये और दूसरी असुविधाएँ इस लड़ाई और इन पाबंदियों के कारण लोगों के सामने आ रही स्थिति का नतीजा हैं।

Ai confini dell’Europa

На краю Европы RUSSO РУССКИЙ

Алессандро МанфридиКогда

«граница» проявляется как граница, а конфронтация негативно и несправедливо влияет на основанные на солидарности поездки мирных жителей…

11 сентября 2026 г.

«Проснись, мы здесь одни!» — говорит моя жена, будя меня от глубокого сна в этом автобусе, где сиденья настолько тесные, что мы чувствуем себя как сельди в бочке. Я оглядываюсь. Полная темнота. Почти сюрреалистическая атмосфера. Наш автобус опустел, пассажиры исчезли, исчезли, остались только мы двое, мальчик, путешествующий с нами, и еще один ничего не подозревающий взрослый. Водитель тоже исчез, оставив двери открытыми, чтобы любой желающий мог выйти. Я говорю жене: «Нам тоже нужно выйти! И быстро!»

Белорусско-польская таможенная граница, Брест-Тересполь, 16 августа 2026 г. 5:00 утра по белорусскому времени. «Давайте заберем наши сумки! Пойдемте, нам нужно выйти!» С тревогой и решимостью мы бросаемся вынимать рюкзаки из автобуса и доставать чемоданы из багажника. Затем, не колеблясь, начинаем идти по дороге, взбираясь на ряд стоящих без движения, выключенных автобусов, словно на кладбище, один за другим, пока не доходим до таможенных пунктов. Сначала вокруг ни души; транспортные средства, как и наше, брошены пассажирами; атмосфера сюрреалистическая. Я насчитал 53 автобуса от нашего до начала; когда мы уехали, за нами было еще три. Дойдя до первого автобуса, я спрашиваю: «Вы едете в Варшаву? У вас есть место для трех человек?» «Конечно! Документы!» И наличные, конечно же, много евро на каждого. Поездка обходится дороже билета.

6:00 утра. Еще час ожидания у таможенных пунктов. Затем мы проезжаем, паркуемся, останавливаемся в туалете и ждём первого таможенного досмотра. В 10:30 утра мы проходим через белорусский пограничный пункт. Снова на автобусе мы ждём прохождения польского («европейского») таможенного контроля. В 16:21 мы прошли паспортный и багажный контроль на польском пункте пропуска. В 17:47 мы наконец снова отправляемся в путь. Наконец, наконец, в 20:30 мы прибыли на автовокзал Варшавы «Заходня».

Наша поездка на этот раз длилась в общей сложности 23 часа.

Поездка по дороге между Минском и Варшавой занимает около шести часов: три часа до границы в Бресте, три часа от границы до польской столицы. Мы выехали в 21:30 и должны были прибыть на границу в 1:00 ночи, а в Варшаву — в 8:00. Вместо этого водитель сделал две остановки, сославшись на необходимость в туалете. Он приехал в 3:00 утра и остановился в темноте ночи. Нас так сильно клонило в сон, что мы пропустили выход других пассажиров. Поэтому в 5:00 утра, не раздумывая, мы схватили все вещи и направились к таможне.

На этот раз нас не застали врасплох. В первый раз, когда мы столкнулись с этой «шуткой» два года назад, это было очень неприятно. Мы не знали, что делать, и нам всем пришлось идти в лес, среди деревьев, потому что поблизости не было туалетов. Тогда мы поняли и отправились в путь с чемоданами и багажом сквозь снег. С тех пор, чтобы въехать в Беларусь или выехать из нее, мы пытаемся пересекать границу через Литву, которая находится севернее, но даже здесь это остается загадкой.

Однажды в Вильнюсе забронированный нами автобус задержался на 24 часа, потому что застрял в очереди на границе, и нам пришлось купить дополнительные билеты, чтобы вернуться и поехать через Варшаву-Тересполь. В другой раз литовская компьютерная система вышла из строя, и никаких новостей не было, только отмена поездки и сообщение о том, что следующий автобус будет через два дня, вынуждая нас вернуться и снова выбрать Варшаву. Еще один раз мы приехали из Минска в Вильнюс в 3:00 утра и шли пешком до отеля, чтобы не провести ночь на скамейке, через кромешную тьму и совсем не внушающий доверия лес. Увидев припаркованное такси, мы хотели сесть в него, но поняли, что водитель совершенно пьян и едет в противоположном направлении от отеля! Я до сих пор помню громкие крики моей жены, которые вывели его из состояния растерянности и вернули на правильный путь.

Чтобы сегодня въехать в Беларусь по воздуху, поскольку из-за санкций ЕС это уже невозможно, и избежать обязательного наземного пересечения границы автобусом, необходимо приобрести билет на самолет до аэропорта Минска, вылетев из Италии в Стамбул или одну из бывших советских социалистических республик (конечно, не из Российской Федерации, поскольку санкции ЕС, как известно, затрагивают и Москву) — Италию/Ереван (Армения), Тбилиси (Грузия) или Баку (Азербайджан) — а затем продолжить путь вторым рейсом в Минск.

Таким образом, вопрос о сухопутной границе решен, но авиабилеты доступны не всем. Напротив, желающие въехать в Беларусь вынуждены пересекать границу по суше на этих автобусах. Если все пройдет гладко, транзит может быть завершен в течение 10 часов; В худшем случае, некоторые даже проехали 48 часов. Эта абсурдная ситуация, которая в первый раз застала нас врасплох, а на этот раз мы были раздражены и смирились, была прервана мыслью, которая пришла мне в голову: «Но разве, столкнувшись с этой драматической ситуацией, заплатив за билеты более чем вдвое больше, мы не должны в конечном итоге быть благодарны за эту систему?» Потому что, если бы мы не поступили так же, с 53 автобусами в очереди, мы, вероятно, провели бы в этом жалком состоянии гораздо больше 48 часов.

Водители зарабатывают деньги, но это уже проверенная система. Второй автобус был пуст, когда мы приехали, и постепенно заполнялся людьми из автобусов, прибывших после нас. Таким образом, все были довольны: пассажиры — за то, что не провели 48 часов в своих первоначальных автобусах — и водители — которые заполняют свои автобусы дважды, как только добираются до начала очереди. Поэтому система кажется идеальной и достойной ситуации, которая, кажется, начинает давать сбои и терять ясность ума.

В большинстве стран мира подобные «неудобства» — правило, а не исключение. Что касается транспорта, говорят, например, что в Африке пассажиры праздно ждут на автобусных станциях, говоря: «Никто не знает, когда приедет автобус; мы знаем только, что он приедет и снова уедет». Однако для нас, «цивилизованных» европейцев, которые считают наши общества колыбелью демократии, прав человека и прогресса, было бы честно назвать подобное явление своим именем. «На границах Европы» белорусские граждане (и мы вместе с ними) являются жертвами трудностей, торговли, санкций и даже этих мучительных поездок через границы, созданные логикой оружия и разделяющих границ. Мы уже писали об этом здесь¹, но хотим еще раз подчеркнуть, что эти и другие неудобства являются побочными последствиями того положения дел, которое люди терпят в результате этого конфликта и этих санкций.

¹

Хроники Минска

Ai confini dell’Europa

La marginea Europei RUMENO ROMÂNĂ

de Alessandro Manfridi

Când „limesul” se manifestă ca o frontieră, iar confruntarea are un impact negativ și nedrept asupra călătoriilor bazate pe solidaritate ale civililor…

11 septembrie 2026

„Trezește-te, suntem singuri aici!”, spune soția mea, trezindu-mă din somnul adânc, în acest autobuz unde scaunele sunt atât de înghesuite încât ne fac să ne simțim ca niște sardine. Mă uit în jur. Beznă totală. O atmosferă aproape suprarealistă. Autobuzul nostru s-a golit, pasagerii au dispărut, au dispărut, am mai rămas doar noi doi, băiatul care călătorea cu noi și un alt adult neștiutor. Șoferul a dispărut și el, lăsând ușile deschise, ca oricine dorește să poată pleca. Îi spun soției mele: „Trebuie să coborâm și noi! Și repede!”

Granița vamală belarusă-poloneză, Brest-Terespol, 16 august 2026. Este ora 5:00 dimineața, ora belarusă.

„Hai să ne luăm bagajele! Haideți, trebuie să coborâm!” Cu trepidație și hotărâre, ne grăbim să scoatem rucsacurile din autobuz și să ne recuperăm valizele din portbagaj. Apoi, începem să mergem fără ezitare pe șosea, urcând rândul de autobuze care stau nemișcate, oprite, ca într-un cimitir, unul câte unul, până ajungem la barierele vamale. La început, nu e niciun suflet prin preajmă; vehiculele, la fel ca al nostru, au fost abandonate de pasageri; atmosfera e suprarealistă. Am numărat 53 de vehicule de la al nostru până la cap; când am plecat, mai erau trei în spatele nostru. Când ajungem la primul autobuz, întreb: „Mergeți la Varșovia? Aveți loc pentru trei persoane?” „Desigur! Acte!” Și bani, bineînțeles, mulți euro fiecare. Călătoria costă mai mult decât biletul.

E ora 6:00 dimineața. Încă o oră de așteptare la bariere. Apoi trecem, parcăm, ne oprim la toaletă și așteptăm primul control vamal. La 10:30 dimineața, trecem prin punctul de trecere a frontierei din Belarus. Din nou, cu autobuzul, așteptăm să trecem prin vama poloneză („europeană”). La ora 16:21, am trecut de controlul pașapoartelor și bagajelor la punctul de control polonez. La ora 17:47, am pornit din nou la drum. În sfârșit, în sfârșit, am ajuns la autogara Varșovia Zachodnia la ora 20:30.

Călătoria noastră, de data aceasta, a durat în total 23 de ore.

Distanța rutieră dintre Minsk și Varșovia durează aproximativ șase ore: trei până la granița din Brest, trei de la graniță până la capitala Poloniei. Am plecat la ora 21:30 și trebuia să ajungem la graniță la ora 1:00 și la Varșovia la ora 8:00. În schimb, șoferul a făcut două opriri, invocând nevoia de a merge la toaletă. A ajuns la ora 3:00 și s-a oprit în întunericul nopții. Am fost copleșiți de somnolență, atât de mult încât am ratat exodul altor pasageri. Așa că, la ora 5:00, fără ezitare, am luat tot ce aveam și ne-am îndreptat spre vamă.

De data aceasta, nu am fost luați prin surprindere. Prima dată când am trăit această „farsă”, acum două ierni, a fost foarte neplăcută. Nu știam ce să facem și a trebuit să mergem cu toții în pădure, printre copaci, pentru că nu existau toalete în apropiere. Apoi, am înțeles și am pornit la drum, cu valize și bagaje, prin zăpadă. De atunci, pentru a intra sau a ieși din Belarus, încercăm să trecem granița prin Lituania, care este mai la nord, dar chiar și aici, este o necunoscută.

Odată, la Vilnius, autobuzul pe care l-am rezervat a avut o întârziere de 24 de ore pentru că era blocat la coadă la graniță și a trebuit să cumpărăm bilete suplimentare pentru a ne întoarce și a călători prin Varșovia-Terespol. Altă dată, sistemul informatic lituanian nu a funcționat și nu au existat vești, doar pentru a anula călătoria și a ne spune că următorul autobuz va fi peste două zile, obligându-ne să ne întoarcem și să optăm, încă o dată, pentru Varșovia. Altă dată, am ajuns de la Minsk la Vilnius la ora 3:00 dimineața și am mers pe jos până la hotel, ca să nu petrecem noaptea pe o bancă, printr-o pădure întunecată ca smoala și deloc liniștitoare. Când am văzut un taxi parcat, am vrut să-l luăm, dar ne-am dat seama că șoferul era complet beat și mergea în direcția opusă față de hotel! Îmi amintesc și acum țipetele puternice ale soției mele, care l-au trezit din starea de confuzie și l-au pus din nou pe drumul cel bun.

Un alt lucru pe care l-am învățat pe calea cea grea: nu cumpărați niciodată bilete de întoarcere din Varșovia sau Vilnius în Italia în avans, deoarece, din cauza întârzierilor la vamă, acestea se pierd. Cel mai bine este să le cumpărați doar imediat după controlul final și trecerea frontierei. În prezent, începând cu august 2026, există un total de cinci puncte de trecere a frontierei terestre deschise și operaționale pentru intrarea în Belarus din Polonia și Lituania (trei la granița cu Polonia și două la granița cu Lituania). În urmă cu șase ani (în 2020), existau aproximativ 14 puncte de trecere oficiale și deschise (șase cu Polonia și opt cu Lituania).

Pentru a intra în Belarus astăzi, întrucât nu mai este posibilă traversarea pe calea aerului din cauza sancțiunilor UE, dacă doriți să evitați traversarea obligatorie cu autobuzul pe uscat, trebuie să achiziționați un bilet de avion către aeroportul din Minsk, zburând din Italia la Istanbul sau una dintre fostele republici socialiste sovietice (nu din Federația Rusă, desigur, deoarece sancțiunile UE, după cum știm, afectează și Moscova) – Italia/Erevan (Armenia), Tbilisi (Georgia) sau Baku (Azerbaidjan) – și apoi să continuați cu un al doilea zbor spre Minsk.

Problema frontierei terestre este astfel rezolvată, dar biletul de avion nu este accesibil pentru toată lumea. În schimb, cei care doresc să intre în Belarus nu au de ales decât să traverseze pe uscat cu aceste autobuze. Dacă totul merge bine, tranzitul poate fi finalizat în 10 ore; În cel mai rău caz, unii au trecut chiar prin 48. Această situație paroxistică – care ne-a luat dramatic nepregătiți prima dată, enervați și resemnați de data aceasta – a fost întreruptă de un gând care mi-a trecut prin minte: „Dar nu este oare adevărat că, puși în fața acestei situații dramatice, plătind mult peste dublu pentru bilete, nu ar trebui să fim în cele din urmă recunoscători pentru acest sistem?” Pentru că, dacă nu am fi făcut același lucru, cu 53 de autobuze la rând, probabil am fi petrecut mult mai mult de 48 de ore în această stare jalnică.

Șoferii câștigă bani, dar este un sistem încercat și testat până acum. Acest al doilea autobuz era gol când am ajuns și s-a umplut treptat cu oameni din autobuzele care soseau după noi. Așadar, toată lumea a fost fericită: pasagerii – pentru că nu au petrecut 48 de ore în autobuzele lor inițiale – și șoferii – care își umplu dublu vehiculele imediat ce ajung în capul cozii. Prin urmare, sistemul pare perfect și demn de o situație care pare să derapeze și să-și piardă claritatea minții.

În majoritatea țărilor din întreaga lume, aceste „disconforturi” sunt regula, nu excepția. Când vine vorba de transport, se spune, de exemplu, că în Africa, pasagerii așteaptă cu nepăsare la stațiile de autobuz, spunând: „Nimeni nu știe când va sosi autobuzul; noi știm doar că va sosi și va pleca din nou”. Pentru noi, europenii „civilizați”, însă, care credem că societățile noastre sunt leagănul democrației, drepturilor și progresului, ar fi onest să numim o astfel de experiență pe numele ei propriu. „La granițele Europei”, cetățenii belaruși (și noi împreună cu ei) sunt victime ale greutăților, comerțului, sancțiunilor și chiar ale acestor călătorii chinuitoare rezervate lor peste granițe, create de logica armelor și a divizării granițelor. Am scris deja despre asta aici¹, dar vrem să subliniem încă o dată că aceste și alte inconveniente sunt colaterale stării de fapt pe care oamenii o îndură ca urmare a acestui conflict și a acestor sancțiuni.

¹

Cronici din Minsk

Ai confini dell’Europa

Eo amin’ny sisin’i Eoropa MALGASCIO MALAGASY

nosoratan’i Alessandro Manfridi

Rehefa miseho ho toy ny sisintany ny “voasary makirana” ary misy fiantraikany ratsy sy tsy ara-drariny amin’ny dia mifototra amin’ny firaisankina ataon’ny sivily…

11 Septambra 2026

“Mifohaza, irery isika eto!” hoy ny vadiko, namoha ahy tamin’ny torimasoko lalina, tao anatin’ity fiara fitateram-bahoaka ity izay tery loatra ny seza ka mahatonga anay hahatsiaro ho toy ny sardine. Nijery manodidina aho. Maizina tanteraka. Rivotra tsy mahazatra. Foana ny fiara fitateram-bahoakanay, nanjavona ny mpandeha, nanjavona, izahay roa sisa no tavela, ilay zazalahy niaraka taminay, ary olon-dehibe iray hafa tsy nahafantatra. Nanjavona koa ny mpamily, namela ny varavarana hisokatra mba hahafahan’izay rehetra te hiala. Hoy aho tamin’ny vadiko: “Tsy maintsy midina koa isika! Ary haingana!

“Sisintany fadin-tseranana Belarosiana-Poloney, Brest-Terespol, 16 Aogositra 2026. Amin’ny 5:00 maraina, ora Belarosiana.

“Andao haka ny entantsika! Andao, tsy maintsy midina isika!” Tamim-pahatairana sy fahavononana, dia maika izahay naka ny kitapo tao anaty fiara fitateram-bahoaka ary naka ny valizinay tao anaty vata. Avy eo, nanomboka nandeha tsy nisalasala teny an-dalana izahay, niakatra ny andian-fiara fitateram-bahoaka izay nijanona tsy niasa, toy ny any amin’ny fasana, tsirairay avy, mandra-pahatonganay teo amin’ny fefy fadin-tseranana. Tamin’ny voalohany, tsy nisy olona teo amin’ny manodidina; ireo fiara, tahaka ny anay, dia navelan’ny mpandeha tao aminy; tsy mahazatra ny rivo-piainana. Nanisa fiara 53 aho avy teo amin’ny anay ka hatrany amin’ny lohany; rehefa lasa izahay, dia nisy telo hafa tao aorianay. Rehefa tonga teo amin’ny fiara fitateram-bahoaka voalohany izahay, dia nanontany hoe: “Handeha ho any Varsovie ve ianareo? Manana toerana ho an’ny olona telo ve ianareo?” “Mazava ho azy! Antontan-taratasy!” Ary vola, mazava ho azy, euros be dia be avy. Lafo kokoa noho ny tapakila ny dia.

Amin’ny 6:00 maraina izao. Adiny iray hafa niandrasana teo amin’ny fefy. Avy eo dia nandalo izahay, nijanona, nijanona ho any amin’ny trano fidiovana, ary niandry ny fizahana voalohany nataon’ny fadin-tseranana. Amin’ny 10:30 maraina, dia nandeha namaky ny toeram-pisavana sisin-tanin’i Belarosia izahay. Indray mandeha indray, tamin’ny fiara fitateram-bahoaka, niandry ny handalo ny fadin-tseranana Poloney (“Eoropeana”) izahay. Tamin’ny 4:21 hariva, nandalo ny fanaraha-maso ny pasipaoro sy ny entana teo amin’ny toeram-pisavana Poloney izahay. Tamin’ny 5:47 hariva, dia niainga indray izahay. Farany, tonga tao amin’ny fiantsonan’ny fiara fitateram-bahoaka Varsovie Zachodnia izahay tamin’ny 8:30 alina.

Naharitra 23 ora ny dianay tamin’ity indray mitoraka ity.

Maharitra adiny enina eo ho eo ny elanelan-dalana eo amin’i Minsk sy Varsovie: telo ora vao tonga any amin’ny sisin-tany ao Brest, telo ora avy any amin’ny sisin-tany mankany amin’ny renivohitr’i Polonina. Niainga tamin’ny 9:30 alina izahay ary tokony ho tonga any amin’ny sisin-tany amin’ny 1:00 maraina ary tao Varsovie tamin’ny 8:00 maraina. Nijanona indroa kosa ny mpamily, nilaza fa nilaina ny trano fidiovana. Tonga tamin’ny 3:00 maraina izy ary nijanona tao anatin’ny haizin’ny alina. Rendremana izahay ka tsy nahita ny fivezivezen’ireo mpandeha hafa. Koa tamin’ny 5:00 maraina, tsy nisalasala izahay naka ny zava-drehetra ary nankany amin’ny fadin-tseranana.

Tamin’ity indray mitoraka ity, tsy taitra izahay. Tamin’ny voalohany niainanay ity “fihomehezana” ity, roa ririnina lasa izay, dia tena tsy nahafinaritra izany. Tsy fantatray izay tokony hatao, ary tsy maintsy niditra tao anaty ala izahay rehetra, teny anelanelan’ny hazo, satria tsy nisy trano fidiovana teo akaiky teo. Avy eo, takatsika izany ary niainga izahay, niaraka tamin’ny valizy sy entana, namaky ny lanezy. Nanomboka teo, na hiditra na hivoaka an’i Belarosia izahay, dia miezaka miampita ny sisintany amin’ny alàlan’i Litoania, izay any avaratra kokoa, saingy na dia eto aza, dia tsy fantatra izany.

Indray mandeha, tao Vilnius, dia nahemotra 24 ora ny fiara fitateram-bahoaka nofainay satria nijanona teo amin’ny filaharana teo amin’ny sisintany, ary tsy maintsy nividy tapakila fanampiny izahay mba hiverenana sy handeha amin’ny alàlan’i Varsovie-Terespol. Indray mandeha indray, tsy niasa ny rafitra informatika Litoania ary tsy nisy vaovao, fa nanafoana ny dia fotsiny ary nilaza taminay fa ho avy afaka roa andro ny fiara fitateram-bahoaka manaraka, ka nanery anay hiverina ary hisafidy, indray mandeha, ho any Varsovie. Indray mandeha indray, tonga avy any Minsk nankany Vilnius tamin’ny 3:00 maraina izahay ary nandeha an-tongotra nankany amin’ny hotely, mba tsy handany ny alina teo amin’ny dabilio, namaky ala maizina sy tsy mampitony mihitsy. Rehefa nahita taxi nijanona izahay dia te-haka izany, saingy tsapanay fa mamo tanteraka ilay mpamily ary nandeha tamin’ny lalana mifanohitra amin’ny hotely! Mbola tsaroako ny fitarainan’ny vadiko mafy, izay nanaitra azy tamin’ny fisafotofotoana ary namerina azy tamin’ny lalana.

Zavatra iray hafa nianarantsika tamin’ny fomba sarotra: aza mividy tapakila miverina avy any Varsovie na Vilnius mankany Italia mialoha, satria noho ny fahatarana eo amin’ny fadin-tseranana dia very izy ireo. Tsara kokoa ny mividy azy ireo avy hatrany aorian’ny fanamarinana farany sy ny fiampitana ny sisintany. Amin’izao fotoana izao, hatramin’ny Aogositra 2026, dia misy fiampitana sisintany an-tanety dimy misokatra sy miasa hidirana ao Belarosia avy any Polonina sy Litoania (telo eo amin’ny sisin-tanin’i Polonina ary roa eo amin’ny sisin-tanin’i Litoania). Enin-taona lasa izay (tamin’ny 2020), dia nisy fiampitana ofisialy sy misokatra 14 teo ho eo (enina miaraka amin’i Polonina ary valo miaraka amin’i Litoania).

Mba hidirana ao Belarosia ankehitriny, satria tsy azo atao intsony ny manao izany amin’ny alalan’ny fiaramanidina noho ny sazy avy amin’ny EU, raha te hisoroka ny fiampitana an-tanety tsy maintsy atao amin’ny fiara fitateram-bahoaka ianao, dia tsy maintsy mividy tapakila fiaramanidina mankany amin’ny seranam-piaramanidina Minsk, manidina avy any Italia mankany Istanbul na iray amin’ireo Repoblika Sosialista Sovietika teo aloha (tsy avy amin’ny Federasiona Rosiana, mazava ho azy, satria ny sazy avy amin’ny EU, araka ny fantatsika, dia misy fiantraikany amin’i Moskoa ihany koa)—Italia/Yerevan (Armenia), Tbilisi (Georgia), na Baku (Azerbaijan)—ary avy eo dia manohy amin’ny sidina faharoa mankany Minsk.Voavaha araka izany ny olana momba ny sisin-tany, saingy tsy takatry ny rehetra ny saran-dalana. Mifanohitra amin’izany kosa, ireo izay te hiditra ao Belarosia dia tsy manan-tsafidy afa-tsy ny miampita an-tanety amin’ireo fiara fitateram-bahoaka ireo. Raha mandeha tsara ny zava-drehetra, dia azo vita ao anatin’ny 10 ora ny fitaterana; Raha ny ratsy indrindra, ny sasany aza dia efa nandalo ny faha-48. Ity toe-javatra mihodinkodina ity—izay nahatonga anay tsy niomana tamin’ny voalohany, tezitra sy nanaiky tamin’ity indray mitoraka ity—dia notapahin’ny eritreritra iray tonga tao an-tsaiko: “Fa tsy marina ve fa, rehefa miatrika ity toe-javatra mampivarahontsana ity isika, mandoa avo roa heny noho ny tapakila, tsy tokony ho velom-pankasitrahana amin’ity rafitra ity ve isika amin’ny farany?” Satria, raha tsy nanao toy izany koa isika, miaraka amin’ny fiara fitateram-bahoaka 53 eo amin’ny filaharana, dia mety ho nandany mihoatra ny 48 ora tamin’ity toe-javatra mampalahelo ity.Mahazo vola ny mpamily, saingy rafitra efa voasedra sy voasedra izany amin’izao fotoana izao. Tsy nisy olona tao amin’ity fiara fitateram-bahoaka faharoa ity rehefa tonga izahay ary feno tsikelikely ny olona avy amin’ny fiara fitateram-bahoaka tonga taorianay. Koa faly ny rehetra: ireo mpandeha—satria tsy nandany 48 ora tao amin’ny fiara fitateram-bahoakany voalohany—ary ireo mpamily—izay mameno avo roa heny ny fiarany raha vao tonga eo an-dohan’ny filaharana. Noho izany, toa tonga lafatra sy mendrika ny toe-javatra izay toa mihodinkodina sy very ny fahazavan’ny sainy ny rafitra.Any amin’ny ankamaroan’ny firenena manerana izao tontolo izao, ireo “fahasahiranana” ireo no fitsipika, fa tsy ny maningana. Raha ny momba ny fitaterana, ohatra, dia voalaza fa any Afrika, miandry fotsiny ireo mpandeha eny amin’ny fiantsonan’ny bisy, ary miteny hoe: “Tsy misy mahalala hoe rahoviana no ho tonga ny bisy; ny hany fantatsika dia ho tonga sy hiainga indray izy.” Ho antsika Eoropeana “sivilizasiona” anefa, izay mino fa ny fiarahamonintsika no fototry ny demokrasia, ny zo ary ny fandrosoana, dia ho marina ny miantso ny traikefa toy izao amin’ny anarany manokana. “Eo amin’ny sisin-tanin’i Eoropa,” ny olom-pirenena Belarosiana (ary isika miaraka amin’izy ireo) dia niharan’ny fahasahiranana, ny varotra, ny sazy, ary na dia ireo dia mafy natokana ho azy ireo miampita sisintany noforonin’ny lojikan’ny fitaovam-piadiana sy ny sisintany mampisaraka. Efa nanoratra momba izany teto izahay, saingy te-hanamafy indray izahay fa ireo sy ny fahasahiranana hafa dia vokatry ny toe-draharaha iainan’ny olona vokatry ny fifandonana sy ireo sazy ireo.

Mba hidirana ao Belarosia ankehitriny, satria tsy azo atao intsony ny manao izany amin’ny alalan’ny fiaramanidina noho ny sazy avy amin’ny EU, raha te hisoroka ny fiampitana an-tanety tsy maintsy atao amin’ny fiara fitateram-bahoaka ianao, dia tsy maintsy mividy tapakila fiaramanidina mankany amin’ny seranam-piaramanidina Minsk, manidina avy any Italia mankany Istanbul na iray amin’ireo Repoblika Sosialista Sovietika teo aloha (tsy avy amin’ny Federasiona Rosiana, mazava ho azy, satria ny sazy avy amin’ny EU, araka ny fantatsika, dia misy fiantraikany amin’i Moskoa ihany koa)—Italia/Yerevan (Armenia), Tbilisi (Georgia), na Baku (Azerbaijan)—ary avy eo dia manohy amin’ny sidina faharoa mankany Minsk.

Voavaha araka izany ny olana momba ny sisin-tany, saingy tsy takatry ny rehetra ny saran-dalana. Mifanohitra amin’izany kosa, ireo izay te hiditra ao Belarosia dia tsy manan-tsafidy afa-tsy ny miampita an-tanety amin’ireo fiara fitateram-bahoaka ireo. Raha mandeha tsara ny zava-drehetra, dia azo vita ao anatin’ny 10 ora ny fitaterana; Raha ny ratsy indrindra, ny sasany aza dia efa nandalo ny faha-48. Ity toe-javatra mihodinkodina ity—izay nahatonga anay tsy niomana tamin’ny voalohany, tezitra sy nanaiky tamin’ity indray mitoraka ity—dia notapahin’ny eritreritra iray tonga tao an-tsaiko: “Fa tsy marina ve fa, rehefa miatrika ity toe-javatra mampivarahontsana ity isika, mandoa avo roa heny noho ny tapakila, tsy tokony ho velom-pankasitrahana amin’ity rafitra ity ve isika amin’ny farany?” Satria, raha tsy nanao toy izany koa isika, miaraka amin’ny fiara fitateram-bahoaka 53 eo amin’ny filaharana, dia mety ho nandany mihoatra ny 48 ora tamin’ity toe-javatra mampalahelo ity.

Mahazo vola ny mpamily, saingy rafitra efa voasedra sy voasedra izany amin’izao fotoana izao. Tsy nisy olona tao amin’ity fiara fitateram-bahoaka faharoa ity rehefa tonga izahay ary feno tsikelikely ny olona avy amin’ny fiara fitateram-bahoaka tonga taorianay. Koa faly ny rehetra: ireo mpandeha—satria tsy nandany 48 ora tao amin’ny fiara fitateram-bahoakany voalohany—ary ireo mpamily—izay mameno avo roa heny ny fiarany raha vao tonga eo an-dohan’ny filaharana. Noho izany, toa tonga lafatra sy mendrika ny toe-javatra izay toa mihodinkodina sy very ny fahazavan’ny sainy ny rafitra.

Any amin’ny ankamaroan’ny firenena manerana izao tontolo izao, ireo “fahasahiranana” ireo no fitsipika, fa tsy ny maningana. Raha ny momba ny fitaterana, ohatra, dia voalaza fa any Afrika, miandry fotsiny ireo mpandeha eny amin’ny fiantsonan’ny bisy, ary miteny hoe: “Tsy misy mahalala hoe rahoviana no ho tonga ny bisy; ny hany fantatsika dia ho tonga sy hiainga indray izy.” Ho antsika Eoropeana “sivilizasiona” anefa, izay mino fa ny fiarahamonintsika no fototry ny demokrasia, ny zo ary ny fandrosoana, dia ho marina ny miantso ny traikefa toy izao amin’ny anarany manokana. “Eo amin’ny sisin-tanin’i Eoropa,” ny olom-pirenena Belarosiana (ary isika miaraka amin’izy ireo) dia niharan’ny fahasahiranana, ny varotra, ny sazy, ary na dia ireo dia mafy natokana ho azy ireo miampita sisintany noforonin’ny lojikan’ny fitaovam-piadiana sy ny sisintany mampisaraka. Efa nanoratra momba izany teto izahay¹, saingy te-hanamafy indray izahay fa ireo sy ny fahasahiranana hafa dia vokatry ny toe-draharaha iainan’ny olona vokatry ny fifandonana sy ireo sazy ireo.

¹

Tantara avy any Minsk

Ai confini dell’Europa

ইউরোপের প্রান্তে BENGALESE বাংলাআ

লেসান্দ্রো মানফ্রিদির লেখাযখন

‘লাইম’ একটি সীমান্ত এবং সংঘাত হিসেবে আবির্ভূত হয়, যা সাধারণ নাগরিকদের সংহতি-ভিত্তিক ভ্রমণকে নেতিবাচক ও অন্যায়ভাবে প্রভাবিত করে…

১১ সেপ্টেম্বর, ২০২৬

“ওঠো, আমরা এখানে একা!” আমার স্ত্রী বলে, এই বাসের গভীর ঘুম থেকে আমাকে জাগিয়ে দিয়ে, যেখানে সিটগুলো এতটাই ঠাসাঠাসি যে আমাদের সার্ডিন মাছের মতো লাগছে। আমি চারপাশে তাকাই। ঘুটঘুটে অন্ধকার। প্রায় পরাবাস্তব এক পরিবেশ। আমাদের বাস খালি হয়ে গেছে, যাত্রীরা উধাও, উধাও, শুধু আমরা দুজন রয়ে গেছি, আমাদের সাথে ভ্রমণকারী ছেলেটি, আর আরেকজন অসচেতন প্রাপ্তবয়স্ক। ড্রাইভারও অদৃশ্য হয়ে গেছে, দরজাগুলো খোলা রেখে গেছে যাতে যে কেউ চাইলে নেমে যেতে পারে। আমি আমার স্ত্রীকে বলি: “আমাদেরও নামতে হবে! আর তাড়াতাড়ি!”

বেলারুশ-পোল্যান্ড শুল্ক সীমান্ত, ব্রেস্ট-তেরেসপোল, ১৬ই আগস্ট, ২০২৬। বেলারুশের সময় ভোর ৫টা।

“চলো আমাদের ব্যাগগুলো নিয়ে নিই! তাড়াতাড়ি, আমাদের নামতে হবে!” ভয় আর দৃঢ় সংকল্প নিয়ে আমরা বাস থেকে আমাদের ব্যাকপ্যাকগুলো নামিয়ে ট্রাঙ্ক থেকে স্যুটকেসগুলো বের করে নিই। তারপর, আমরা দ্বিধা ছাড়াই রাস্তা ধরে হাঁটতে শুরু করি, কবরস্থানের মতো বন্ধ হয়ে দাঁড়িয়ে থাকা বাসের সারি পার হয়ে এক এক করে শুল্ক চৌকিতে পৌঁছাই। প্রথমে আশেপাশে কেউ ছিল না; আমাদের গাড়ির মতো অন্যান্য যানবাহনগুলোও যাত্রীরা ফেলে চলে গেছে; পরিবেশটা পরাবাস্তব। আমি আমাদের গাড়ি থেকে শুরু করে সামনে পর্যন্ত ৫৩টি গাড়ি গুনেছিলাম; আমরা যখন রওনা দিই, তখন আমাদের পিছনে আরও তিনটি গাড়ি ছিল। প্রথম বাসটির কাছে পৌঁছে আমি জিজ্ঞাসা করি: “আপনারা কি ওয়ারশ যাচ্ছেন? তিনজনের জন্য জায়গা আছে?” “অবশ্যই! কাগজপত্র!” আর অবশ্যই নগদ টাকা, প্রত্যেকের জন্য অনেকগুলো ইউরো। যাত্রার খরচ টিকিটের চেয়েও বেশি।

এখন সকাল ৬টা। ব্যারিয়ারে আরও এক ঘণ্টা অপেক্ষা। তারপর আমরা পার হয়ে, গাড়ি পার্ক করে, শৌচাগারের জন্য থামলাম এবং প্রথম কাস্টমস চেকের জন্য অপেক্ষা করতে লাগলাম। সকাল সাড়ে ১০টায়, আমরা বেলারুশীয় সীমান্ত চেকপয়েন্ট দিয়ে হেঁটে গেলাম। আবারও বাসে করে, আমরা পোলিশ (“ইউরোপীয়”) কাস্টমস পার হওয়ার জন্য অপেক্ষা করতে লাগলাম। বিকেল ৪:২১ মিনিটে, আমরা পোলিশ চেকপয়েন্টে পাসপোর্ট এবং লাগেজ নিয়ন্ত্রণ পার হলাম। বিকেল ৫:৪৭ মিনিটে, আমরা অবশেষে আবার যাত্রা শুরু করলাম। অবশেষে, অবশেষে, রাত সাড়ে ৮টায় আমরা ওয়ারশ জাখোদনিয়া বাস স্টেশনে পৌঁছালাম।

এবার আমাদের এই যাত্রা মোট ২৩ ঘণ্টা স্থায়ী হয়েছিল

মিনস্ক থেকে ওয়ারশ পর্যন্ত সড়কপথে যেতে প্রায় ছয় ঘন্টা সময় লাগে: ব্রেস্টের সীমান্তে পৌঁছাতে তিন ঘন্টা, এবং সীমান্ত থেকে পোল্যান্ডের রাজধানীতে পৌঁছাতে তিন ঘন্টা। আমরা রাত ৯:৩০-এ রওনা দিয়েছিলাম এবং আমাদের রাত ১:০০-টায় সীমান্তে ও সকাল ৮:০০-টায় ওয়ারশতে পৌঁছানোর কথা ছিল। কিন্তু তার বদলে, চালক শৌচাগারের প্রয়োজনের কথা বলে দু’বার গাড়ি থামালেন। তিনি রাত ৩:০০-টায় পৌঁছালেন এবং রাতের অন্ধকারে গাড়ি থামালেন। আমরা এতটাই ঘুমঘুম করছিলাম যে, অন্য যাত্রীদের বেরিয়ে যাওয়ার দৃশ্যটা আমাদের চোখেই পড়েনি। তাই, ভোর ৫:০০-টায়, কোনো দ্বিধা ছাড়াই, আমরা সবকিছু নিয়ে কাস্টমসের দিকে রওনা দিলাম।

এবার আমরা অপ্রস্তুত ছিলাম না। দু’বছর আগে, প্রথমবার যখন আমরা এই ‘ঠাট্টা’র সম্মুখীন হয়েছিলাম, তখন অভিজ্ঞতাটা ছিল খুবই অপ্রীতিকর। আমরা কী করব বুঝতে পারছিলাম না, এবং আশেপাশে কোনো শৌচাগার না থাকায় আমাদের সবাইকে জঙ্গলের মধ্যে, গাছের আড়ালে যেতে হয়েছিল। তারপর আমরা ব্যাপারটা বুঝতে পারলাম এবং স্যুটকেস ও মালপত্র নিয়ে বরফের মধ্যে দিয়েই রওনা দিলাম। তারপর থেকে, বেলারুশে প্রবেশ বা প্রস্থান করার জন্য আমরা আরও উত্তরে অবস্থিত লিথুয়ানিয়ার মধ্য দিয়ে সীমান্ত পার হওয়ার চেষ্টা করি, কিন্তু এখানেও পরিস্থিতি অনিশ্চিত।একবার ভিলনিয়াসে, আমাদের বুক করা বাসটি সীমান্তে লাইনে আটকে থাকার কারণে ২৪ ঘন্টা দেরি করেছিল, এবং আমাদের ওয়ারশ-তেরেসপোল হয়ে ফিরে যাওয়ার জন্য অতিরিক্ত টিকিট কিনতে হয়েছিল।

আরেকবার, লিথুয়ানিয়ার কম্পিউটার সিস্টেম বিকল ছিল এবং কোনো খবর ছিল না; তারা কেবল ভ্রমণটি বাতিল করে দিয়েছিল এবং জানিয়েছিল যে পরবর্তী বাসটি দুই দিন পরে আসবে, যা আমাদের ফিরে যেতে এবং আবারও ওয়ারশ যাওয়ার সিদ্ধান্ত নিতে বাধ্য করেছিল। আরও একবার, আমরা ভোর ৩:০০ টায় মিনস্ক থেকে ভিলনিয়াসে পৌঁছেছিলাম এবং একটি ঘুটঘুটে অন্ধকার ও মোটেও ভরসাহীন জঙ্গলের মধ্য দিয়ে হেঁটে হোটেলে গিয়েছিলাম, যাতে বেঞ্চে রাত কাটাতে না হয়। যখন আমরা একটি ট্যাক্সি পার্ক করা দেখলাম, আমরা সেটি নিতে চেয়েছিলাম, কিন্তু আমরা বুঝতে পারলাম যে চালক পুরোপুরি মাতাল ছিল এবং হোটেলের বিপরীত দিকে যাচ্ছিল! আমার এখনও মনে আছে আমার স্ত্রীর তীব্র চিৎকারের কথা, যা তাকে তার বিভ্রান্তি থেকে জাগিয়ে তুলেছিল এবং তাকে সঠিক পথে ফিরিয়ে এনেছিল।আরেকটি জিনিস যা আমরা কঠিনভাবে শিখেছি: ওয়ারশ বা ভিলনিয়াস থেকে ইতালিতে ফেরার টিকিট কখনও আগে থেকে কিনবেন না, কারণ কাস্টমসের বিলম্বের কারণে সেগুলি হারিয়ে যায়।

চূড়ান্ত যাচাই এবং সীমান্ত পার হওয়ার ঠিক পরেই টিকিট কেনা সবচেয়ে ভালো। বর্তমানে, ২০২৬ সালের আগস্ট মাস পর্যন্ত, পোল্যান্ড এবং লিথুয়ানিয়া থেকে বেলারুশে প্রবেশের জন্য মোট পাঁচটি খোলা এবং কার্যকর স্থল সীমান্ত পারাপারের পথ রয়েছে (পোল্যান্ড সীমান্তে তিনটি এবং লিথুয়ানিয়ান সীমান্তে দুটি)। ছয় বছর আগে (২০২০ সালে), প্রায় ১৪টি আনুষ্ঠানিক এবং খোলা পারাপারের পথ ছিল (পোল্যান্ডের সাথে ছয়টি এবং লিথুয়ানিয়ার সাথে আটটি)।

আজ বেলারুশে প্রবেশ করতে হলে, যেহেতু ইইউ নিষেধাজ্ঞার কারণে আকাশপথে তা আর সম্ভব নয়, যদি আপনি বাধ্যতামূলক স্থলপথে বাস পারাপার এড়াতে চান, তবে আপনাকে ইতালি থেকে ইস্তাম্বুল বা প্রাক্তন সোভিয়েত সমাজতান্ত্রিক প্রজাতন্ত্রগুলোর (অবশ্যই রাশিয়ান ফেডারেশন থেকে নয়, কারণ আমরা জানি যে ইইউ নিষেধাজ্ঞা মস্কোকেও প্রভাবিত করে)—ইতালি/ইয়েরেভান (আর্মেনিয়া), তিবিলিসি (জর্জিয়া), বা বাকু (আজারবাইজান)—এর কোনো একটিতে মিনস্ক বিমানবন্দরের জন্য বিমানের টিকিট কিনতে হবে এবং তারপর দ্বিতীয় একটি ফ্লাইটে মিনস্কে যেতে হবে।

এভাবে স্থল সীমান্তের সমস্যার সমাধান হয়, কিন্তু বিমান ভাড়া সবার সাধ্যের মধ্যে নয়। অন্যদিকে, যারা বেলারুশে প্রবেশ করতে ইচ্ছুক, তাদের এই বাসগুলোতে করে স্থলপথে পার হওয়া ছাড়া আর কোনো উপায় থাকে না। সবকিছু ঠিকঠাক থাকলে, এই যাত্রা ১০ ঘণ্টার মধ্যে সম্পন্ন করা যেতে পারে; সবচেয়ে খারাপ অবস্থায়, কাউকে কাউকে এমনকি ৪৮ ঘণ্টাও কাটাতে হয়েছে। এই চরম পরিস্থিতি—যা প্রথমবার আমাদের একেবারেই অপ্রস্তুত করে দিয়েছিল, আর এবার আমরা বিরক্ত ও হতাশ হয়েছিলাম—আমার মাথায় আসা একটি চিন্তায় বাধাগ্রস্ত হলো: “কিন্তু এটা কি সত্যি নয় যে, এই ভয়াবহ পরিস্থিতির মুখোমুখি হয়ে, টিকিটের জন্য দ্বিগুণেরও বেশি দাম দিয়েও, শেষ পর্যন্ত আমাদের এই ব্যবস্থার জন্য কৃতজ্ঞ থাকা উচিত নয়?” কারণ, আমরা যদি একই কাজ না করতাম, তাহলে লাইনে থাকা ৫৩টি বাসের মধ্যে সম্ভবত আমাদের এই করুণ অবস্থায় ৪৮ ঘণ্টার চেয়েও অনেক বেশি সময় কাটাতে হতো।

চালকরা টাকা আয় করেন, কিন্তু এটি এখন একটি পরীক্ষিত ও প্রমাণিত ব্যবস্থা। আমরা যখন পৌঁছালাম তখন এই দ্বিতীয় বাসটি খালি ছিল এবং আমাদের পরে আসা বাসগুলো থেকে আসা যাত্রীতে ধীরে ধীরে ভরে গেল। তাই, সবাই খুশি ছিল: যাত্রীরা—তাদের মূল বাসে ৪৮ ঘণ্টা কাটাতে না হওয়ায়—এবং চালকরা—যারা লাইনের সামনে পৌঁছানো মাত্রই তাদের যানবাহন দ্বিগুণ যাত্রীতে ভর্তি করে নেয়। সুতরাং, এই ব্যবস্থাটিকে নিখুঁত এবং এমন একটি পরিস্থিতির জন্য উপযুক্ত বলে মনে হয়, যা পিছলে যাচ্ছে এবং তার মানসিক স্বচ্ছতা হারাচ্ছে বলে মনে হচ্ছে।

বিশ্বের বেশিরভাগ দেশেই এই “অসুবিধাগুলো” ব্যতিক্রম নয়, বরং এটাই নিয়ম। পরিবহনের ক্ষেত্রে, উদাহরণস্বরূপ বলা হয়ে থাকে যে, আফ্রিকায় যাত্রীরা বাস স্টেশনে অলসভাবে অপেক্ষা করে বলে, “বাস কখন আসবে তা কেউ জানে না; আমরা শুধু জানি যে এটি আসবে এবং আবার চলে যাবে।” কিন্তু আমাদের মতো “সভ্য” ইউরোপীয়দের জন্য, যারা বিশ্বাস করি যে আমাদের সমাজই গণতন্ত্র, অধিকার এবং অগ্রগতির আঁতুড়ঘর, এই ধরনের অভিজ্ঞতাকে তার সঠিক নামে ডাকাই হবে সৎ কাজ। “ইউরোপের সীমান্তে,” বেলারুশের নাগরিকরা (এবং আমরাও তাদের সাথে) দুর্দশা, বাণিজ্য, নিষেধাজ্ঞা এবং এমনকি অস্ত্র ও বিভাজনকারী সীমান্তের যুক্তিতে সৃষ্ট সীমান্ত পেরিয়ে তাদের জন্য নির্ধারিত এই যন্ত্রণাদায়ক যাত্রার শিকার। আমরা এখানে ইতোমধ্যেই এ বিষয়ে লিখেছি¹, কিন্তু আমরা আবারও জোর দিয়ে বলতে চাই যে এই সংঘাত এবং নিষেধাজ্ঞার ফলে মানুষ যে পরিস্থিতি সহ্য করছে, এই এবং অন্যান্য অসুবিধাগুলো তারই আনুষঙ্গিক ফল।

¹

মিনস্ক থেকে ক্রনিকলস